Τριετές αρχαιολογικό ερευνητικό πρόγραμμα στην Πάτμο με την έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού
Το «πράσινο φως» για την υλοποίηση ενός τριετούς αρχαιολογικού ερευνητικού προγράμματος στην Πάτμος κατά την περίοδο 2026-2028 έδωσε το Υπουργείο Πολιτισμού στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, η οποία θα συνεργαστεί με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου.
Το πρόγραμμα φέρει τον τίτλο «Αρχαιολογικά Τοπία της Πάτμου – Landscapes of Patmos» και θα υλοποιηθεί υπό την επιστημονική διεύθυνση της Ελένη Φαρμακίδου, ενώ από την πλευρά της Αμερικανικής Σχολής υπεύθυνος θα είναι ο Alex Knodell. Η διάρκεια των ερευνητικών εργασιών δεν θα υπερβαίνει τις οκτώ εβδομάδες ετησίως.
Βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η συστηματική διερεύνηση και καταγραφή του αρχαιολογικού τοπίου της Πάτμου μέσω επιφανειακών ερευνών, γεωφυσικών διασκοπήσεων και άλλων σύγχρονων επιστημονικών μεθόδων. Η έρευνα φιλοδοξεί να αναδείξει νέα στοιχεία για την ιστορική πορεία και την πολιτιστική εξέλιξη του νησιού μέσα στους αιώνες.
Στο πλαίσιο της άδειας προβλέπεται ότι η συνολική έκταση της επιφανειακής έρευνας δεν θα ξεπεράσει τα 30.000 στρέμματα, ενώ η συνεργασία των δύο φορέων θα είναι ισότιμη και θα ακολουθεί πιστά τον εγκεκριμένο τριετή σχεδιασμό.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία τόσο των ιδιωτικών περιουσιών όσο και των αρχαιολογικών δεδομένων. Οι ιδιοκτήτες των εκτάσεων θα ενημερώνονται εγκαίρως πριν από κάθε ερευνητική δραστηριότητα, ενώ για δειγματοληψίες ή αναλύσεις αρχαιολογικού υλικού θα απαιτείται η προβλεπόμενη από τη νομοθεσία αδειοδότηση.
Παράλληλα, η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drone) θα πραγματοποιείται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς της αρμόδιας αεροπορικής αρχής, ενώ τυχόν έρευνες σε περιοχές αιγιαλού ή παραλίας θα γίνονται σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Με την ολοκλήρωση κάθε ερευνητικής περιόδου, οι υπεύθυνοι του προγράμματος θα καταθέτουν αναλυτικές εκθέσεις με τα αποτελέσματα των εργασιών, συνοδευόμενες από πλήρη φωτογραφική και σχεδιαστική τεκμηρίωση. Επιπλέον, κάθε επιστημονική δημοσίευση που θα προκύπτει από την έρευνα θα κοινοποιείται στις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες.
Η έγκριση του προγράμματος εκτιμάται ότι θα συμβάλει ουσιαστικά στην αρχαιολογική έρευνα των Δωδεκανήσων, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για τη διαχρονική ανθρώπινη παρουσία και τη διαμόρφωση του πολιτισμικού τοπίου της Πάτμου.
