Νέο μέτωπο στις εμπορικές σχέσεις με την Ευρώπη ανοίγει ο Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποιώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν δασμούς 100% σε όλες τις εισαγωγές από χώρες που θα προχωρήσουν στην επιβολή φόρου ψηφιακών υπηρεσιών σε αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαντά ότι τα κράτη-μέλη έχουν το κυρίαρχο δικαίωμα να θεσπίζουν φορολογικά μέτρα και διαμηνύει πως θα υπερασπιστεί τη ρυθμιστική αυτονομία της Ένωσης.

Τελεσίγραφο μέσω Truth Social

Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο πρόεδρος των ΗΠΑ προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε χώρα επιβάλει φόρο ψηφιακών υπηρεσιών σε αμερικανικές επιχειρήσεις θα βρεθεί αντιμέτωπη με δασμούς 100% σε όλα τα προϊόντα που εξάγει στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όπως ανέφερε, οι συγκεκριμένοι δασμοί θα υπερισχύουν κάθε υφιστάμενης ή μελλοντικής εμπορικής συμφωνίας, είτε αυτή έχει ήδη τεθεί σε ισχύ είτε βρίσκεται ακόμη υπό διαπραγμάτευση. Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι τα μέτρα θα ενεργοποιούνται άμεσα μόλις μια χώρα εφαρμόσει ψηφιακό φόρο.

Η παρέμβασή του στοχεύει κυρίως ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που εξετάζουν ή διατηρούν ήδη ειδική φορολόγηση για τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες.

Γιατί οι ψηφιακοί φόροι βρίσκονται στο επίκεντρο

Οι φόροι ψηφιακών υπηρεσιών έχουν σχεδιαστεί ώστε να επιβαρύνουν κυρίως τις μεγαλύτερες πολυεθνικές του κλάδου της τεχνολογίας, όπως οι Meta, Alphabet και Amazon, οι οποίες έχουν την έδρα τους στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η λογική των συγκεκριμένων μέτρων είναι ότι οι ψηφιακές επιχειρήσεις αποκομίζουν σημαντικά έσοδα από αγορές όπου συχνά φορολογούνται περιορισμένα, λόγω των ισχυόντων διεθνών φορολογικών κανόνων.

Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, περισσότερες από δώδεκα χώρες εφαρμόζουν ήδη κάποια μορφή ψηφιακού φόρου, ενώ αρκετές ακόμη εξετάζουν την υιοθέτησή του.

Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε τις απειλές της Ουάσιγκτον, τονίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της έχουν το κυρίαρχο δικαίωμα να ρυθμίζουν τις οικονομικές δραστηριότητες στην επικράτειά τους.

Εκπρόσωπος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι οι σχετικοί φόροι δεν εισάγουν διακρίσεις εις βάρος συγκεκριμένων χωρών, καθώς εφαρμόζονται με τα ίδια κριτήρια σε όλες τις μεγάλες επιχειρήσεις που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, ανεξάρτητα από την εθνικότητά τους.

Παράλληλα, η Επιτροπή προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αντιδράσει άμεσα και αποφασιστικά εφόσον ληφθούν μονομερή μέτρα που παραβιάζουν τα δικαιώματα ή τη ρυθμιστική της αυτονομία.

Την ίδια στιγμή επανέλαβε ότι παραμένει προσηλωμένη στην αναζήτηση μιας διεθνούς συμφωνίας για τη φορολόγηση της ψηφιακής οικονομίας, στο πλαίσιο των συζητήσεων που διεξάγονται μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών.

Ένα ακόμη επεισόδιο στη διαμάχη ΗΠΑ – Ευρώπης

Η αντιπαράθεση γύρω από τους ψηφιακούς φόρους αποτελεί σταθερό σημείο έντασης στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι Βρυξέλλες ολοκλήρωσαν τον Μάιο εμπορική συμφωνία με την Ουάσιγκτον που περιορίζει στο 15% τους περισσότερους δασμούς στις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ. Ωστόσο, το ζήτημα της φορολόγησης των ψηφιακών κολοσσών έμεινε εκτός της συμφωνίας και εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο διαφωνίας.

Η νέα παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου έρχεται λίγο πριν από την έναρξη εφαρμογής της συμφωνίας, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για την πορεία των διατλαντικών εμπορικών σχέσεων.

Το προηγούμενο με τον Καναδά και η στάση της Γαλλίας

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα συνδέσει τους ψηφιακούς φόρους με αντίποινα στο εμπόριο.

Πέρυσι είχε ανακοινώσει ότι θα διακόψει τις εμπορικές συνομιλίες με τον Καναδά λόγω του σχεδιαζόμενου ψηφιακού φόρου της Οτάβα. Λίγο πριν τεθεί σε εφαρμογή, η καναδική κυβέρνηση απέσυρε τελικά το μέτρο.

Στη Γαλλία, αντίθετα, η κυβέρνηση έχει επιλέξει να διατηρήσει τον ψηφιακό φόρο που εφαρμόζεται από το 2019. Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει ξεκαθαρίσει ότι το Παρίσι δεν προτίθεται να υποχωρήσει στις αμερικανικές πιέσεις.

Ο γαλλικός φόρος επιβάλλεται στα έσοδα από ψηφιακές υπηρεσίες μεγάλων πολυεθνικών που ξεπερνούν συγκεκριμένα όρια κύκλου εργασιών, με στόχο –σύμφωνα με τη γαλλική κυβέρνηση– τη δικαιότερη κατανομή της φορολογικής επιβάρυνσης.

Νομικά ερωτήματα για την εφαρμογή των δασμών

Παρά τη σαφή πολιτική προειδοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ, παραμένει ασαφές ποιο είναι το νομικό πλαίσιο που θα του επέτρεπε να επιβάλει άμεσα δασμούς αυτού του εύρους.

Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών είχε προηγουμένως απορρίψει την προσπάθεια επιβολής γενικευμένων «αμοιβαίων» δασμών, κρίνοντας ότι η νομοθεσία περί έκτακτων οικονομικών εξουσιών του 1977 δεν παρέχει στον πρόεδρο τη δυνατότητα να εφαρμόζει μονομερώς τόσο εκτεταμένα εμπορικά μέτρα.

Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση έχει στο παρελθόν εξετάσει τους ψηφιακούς φόρους μέσω του Άρθρου 301 του Εμπορικού Νόμου του 1974, χωρίς όμως να έχει αποσαφηνιστεί αν θα ακολουθηθεί η ίδια διαδικασία και στη νέα υπόθεση.