Ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή κορυφώνονται, χιλιάδες δυτικοί εργαζόμενοι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν αόρατο εφιάλτη: τη μοίρα των τετράποδων ή μη μελών της οικογένειάς τους. Η φυγή από τη χώρα δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα ενός αεροπορικού εισιτηρίου, αλλά μια δαιδαλώδης γραφειοκρατική και ηθική μάχη.

 

Μαρτυρία στο «Β»

Έλληνας που εργάζεται την τελευταία διετία στο Ντουμπάι περιγράφει στο «Βήμα» μια ζοφερή πραγματικότητα. Με τη σύντροφό του, η οποία κατάγεται από την Ουκρανία και έχει υιοθετήσει ένα γατάκι, βιώνουν από πρώτο χέρι το άγχος της επόμενης μέρας.

«Υγιή ζώα οδηγούνται σε ευθανασία»

«Όσοι έχουν γάτες ή σκύλους και δεν πρόλαβαν να εκδώσουν τα απαραίτητα χαρτιά (τσιπάκι, εμβόλιο λύσσας, διαβατήριο), βρίσκονται σε αδιέξοδο. Οι ουρές στους κτηνιάτρους είναι ατελείωτες. Πρέπει να περιμένεις 21 ημέρες για να δράσει το εμβόλιο, ενώ οι θέσεις στα cargo των αεροπλάνων είναι ελάχιστες, λόγω ζέστης και ζήτησης. Πολλοί αναγκάζονται να κάνουν ευθανασία στα ζώα τους, αν δεν σκοπεύουν να επιστρέψουν σύντομα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Καταγγελία στο Mega: Αδιανόητη προτροπή από το ΥΠΕΞ

Από τη συχνότητα του Mega εξάλλου, έγινε γνωστή η καταγγελία της κ. Μαρίας Θεοχάρη, κατοίκου του Ντουμπάι, η οποία είναι μεταξύ περίπου 60 Ελλήνων που αρνούνται να επαναπατριστούν, καθώς το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών τους αρνείται συνδρομή για την επιστροφή και των κατοικιδίων τους.

Μετά την κατακραυγή που προκάλεσε η αποκάλυψη αυτή, έγινε γνωστό πως, με παρέμβαση του ίδιου του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, οργανώνεται ειδική πτήση από το Ντουμπάι για περίπου 50 επιβάτες που επιθυμούν να ταξιδέψουν μαζί με τα κατοικίδιά τους.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η πτήση θα πραγματοποιηθεί με αυστηρή τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών για την ασφάλεια και την ευζωία των ζώων, ώστε να τηρούνται πλήρως οι σχετικοί κανονισμοί. Όσοι ενδιαφέρονται, καλούνται να εκδηλώσουν εγκαίρως το ενδιαφέρον τους, καθώς οι διαθέσιμες θέσεις είναι περιορισμένες.

Η εικόνα της εγκατάλειψης

Την ίδια ώρα, η έλλειψη επίσημου κρατικού σχεδίου εκκένωσης για τα κατοικίδια στο Ντουμπάι, έχει οδηγήσει σε τραγικές εικόνες:

  • Ζώα δεμένα έξω από σπίτια ή εγκαταλελειμμένα σε πάρκα.
  • Καταφύγια που «βουλιάζουν», αδυνατώντας να δεχτούν άλλα περιστατικά.
  • Ιδιωτικά charters που επιστρατεύονται από εύπορους ιδιοκτήτες για να μεταφέρουν μικρόσωμα ζώα (έως 8 κιλά) στην καμπίνα.

 

Για την κοινότητα των expatriates, το μήνυμα είναι σαφές: Η προετοιμασία πρέπει να ξεκινήσει τώρα. Για κάποιους, όμως, ίσως είναι ήδη αργά.

Kάτοικος του Αλ Αΐν άφησε ένα κλουβί με μια γάτα και τα τέσσερα γατάκια της στην πόρτα ενός γείτονα, μαζί με σημείωμα που εξηγεί ότι επιστρέφει στη χώρα του μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Ποια είναι η νομοθεσία στα ΗΑΕ;

Από τις 3 Φεβρουαρίου 2026, τέθηκε σε ισχύ η υποχρεωτική καταγραφή όλων των κατοικιδίων στο Αμπού Ντάμπι, ενώ στο Ντουμπάι ήταν από πριν υποχρεωτική.

Σε ομοσπονδιακό επίπεδο (όλα τα ΗΑΕ), υπάρχει ο Νόμος 22 του 2016, ο οποίος ισχύει για όλα τα Εμιράτα (Ντουμπάι, Αμπού Ντάμπι, Σάρτζα κ.λπ.) και ορίζει ότι είναι παράνομο να κατέχεις σκύλο ή γάτα που δε φέρει microchip και δεν είναι εμβολιασμένο κατά της λύσσας. Η εγκατάλειψη ζώου τιμωρείται παντού με βαριά πρόστιμα.

Στα ΗΑΕ, όπου δεν υφίσταται η κουλτούρα των αδέσποτων και δεν υπάρχουν κρατικές δομές προστασίας, τα ζώα εξαρτώνται αποκλειστικά από την ιδιωτική πρωτοβουλία.

Ένας γραφειοκρατικός «Γολγοθάς» 10 ημερών

Η διαδικασία θυμίζει «ρωσική ρουλέτα». Ακόμα και αν βρεθεί το πολυπόθητο έγγραφο, η διάρκεια ισχύος του είναι μόλις 10 ημέρες. Αν η πτήση ακυρωθεί ή καθυστερήσει, η διαδικασία πρέπει να ξεκινήσει εκ νέου από το μηδέν.

  • Ευρώπη: Απαιτείται export/import permit, μια υπηρεσία που πλέον παρέχεται ακόμα και με… delivery, με το αζημίωτο, από ιδιωτικά κτηνιατρεία.
  • Σιγκαπούρη & Αυστραλία: Οι περιορισμοί είναι δρακόντειοι, με αναμονή έως και τρεις μήνες μετά τον εμβολιασμό, καθιστώντας αδύνατη την άμεση διαφυγή.

Μία από τις πολλές περιπτώσεις

Η γαλλίδα influencer Maddy Burciaga εξήγησε στο κοινό της ότι έφυγε από το Ντουμπάι για τον Μαυρίκιο, λόγω των εντάσεων στην περιοχή, αφήνοντας το σκυλί της πίσω με τον φροντιστή του, με το επιχείρημα ότι «είναι πολύ περίπλοκο, λόγω των πολλών γραφειοκρατικών διαδικασιών» να το πάρει μαζί της.

 

Η -μάλλον προκλητική- πρωτοβουλία

Κι ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, τις τελευταίες τρεις μέρες κυκλοφορούν στο διαδίκτυο βιντεάκια που διαφημίζουν ταΐστρες αδέσποτων ζώων, με τεχνολογία AI, σε διάφορα σημεία του Ντουμπάι.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του Δήμου, «πρόκειται για μια ανθρωπιστική πρωτοβουλία, που αντανακλά αξίες συμπόνιας και καλοσύνης προς τα ζώα [..] προωθώντας μια κουλτούρα προσφοράς και κοινωνικής ευθύνης απέναντι σε όλα τα έμβια όντα».

Η εν λόγω πρωτοβουλία φαντάζει μάλλον προκλητική, ιδίως τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, που το βάρος των εκατοντάδων ζώων -που έχουν εγκαταλειφθεί στον δρόμο χωρίς προστασία, τροφή και στέγη- έχουν αναλάβει αποκλειστικά φιλοζωικές και εθελοντικές οργανώσεις.

 

Τι ισχύει για τα κατοικίδια στην Ελλάδα;

Σύμφωνα με τον Νόμο 4830/2021, για τους ιδιοκτήτες ζώων στην Ελλάδα είναι υποχρεωτική η σήμανση (microchip) του κατοικίδιου τους και η καταγραφή του στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ), καθώς και η στείρωση του ζώου ή η αποστολή δείγματος DNA στο Εργαστήριο Φύλαξης Γενετικού Υλικού (ΕΦΓΥΖΣ).

Τι χρειάζεται για ταξίδι με κατοικίδιο από τρίτη χώρα προς ΕΕ

Σύμφωνα με τον Κανονισμό 576/2013 της ΕΕ, για να επιτραπεί η είσοδος ζώων συντροφιάς (σε αυτά περιλαμβάνονται οι σκύλοι, οι γάτες και τα ferrets) από τρίτη χώρα σε κράτος-μέλος της ΕΕ, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι εξής όροι:

1. Ηλεκτρονική σήμανση (microchip) ή ευδιάκριτο τατουάζ που έγινε πριν από την 3η Ιουλίου 2011.

2. Εμβολιασμός κατά της λύσσας από εξουσιοδοτημένο κτηνίατρο.

  • Το ζώο πρέπει να είναι τουλάχιστον 12 εβδομάδων, όταν γίνει ο πρώτος εμβολιασμός.
  • Το ταξίδι επιτρέπεται τουλάχιστον 21 ημέρες μετά το πρώτο εμβόλιο, ώστε να θεωρείται πλήρως αποτελεσματικό.

3. Ορολογική εξέταση αντισωμάτων λύσσας (rabies titration test): Απαιτείται κυρίως όταν το ζώο προέρχεται από χώρες που δε θεωρούνται χαμηλού κινδύνου για λύσσα.

4. Πιστοποιητικό υγείας της ΕΕ (EU Animal Health Certificate): Έγκυρο για ταξίδια εντός ΕΕ έως 4 μήνες ή μέχρι να λήξει το εμβόλιο λύσσας

Το ζώο πρέπει να συνοδεύεται από κτηνιατρικό πιστοποιητικό υγείας που:

  • εκδίδεται από επίσημο κτηνίατρο της χώρας αναχώρησης, το πολύ 10 ημέρες πριν την είσοδο στην ΕΕ,
  • περιλαμβάνει στοιχεία ταυτοποίησης, εμβολιασμούς και κατάσταση υγείας.

Πρόσθετες υγειονομικές απαιτήσεις: Σε ορισμένες χώρες μπορεί να απαιτείται επιπλέον αντιπαρασιτική θεραπεία ή άλλα προληπτικά μέτρα για ζωονόσους.

Διαδικασία εισόδου: Η είσοδος ζώων από τρίτες χώρες γίνεται μόνο μέσω εγκεκριμένων σημείων, όπου ελέγχονται το microchip και τα συνοδευτικά έγγραφα.

Η «μεγάλη σφαγή» κατοικιδίων στη Βρετανία το 1939

Τις πρώτες ημέρες μετά την κήρυξη του πολέμου στη ναζιστική Γερμανία, τον Σεπτέμβριο του 1939, η βρετανική κοινωνία βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα κύμα φόβου και αβεβαιότητας. Ανάμεσα στις αντιδράσεις που καταγράφηκαν εκείνες τις ημέρες, ήταν και μια δραματική επιλογή: χιλιάδες πολίτες αποφάσισαν να οδηγήσουν τα κατοικίδιά τους σε ευθανασία, φοβούμενοι ότι δε θα μπορέσουν να τα φροντίσουν σε συνθήκες πολέμου.

Σύμφωνα με το βιβλίο «The Great Cat and Dog Massacre» της ιστορικού Hilda Kean, μέσα σε περίπου μία εβδομάδα υπολογίζεται ότι θανατώθηκαν σχεδόν 400.000 σκύλοι και γάτες στη Βρετανία – περίπου το ένα τέταρτο των κατοικιδίων της χώρας.

Η προσέλευση στα κτηνιατρεία ήταν τόσο μεγάλη, ώστε σχηματίστηκαν ουρές εκατοντάδων μέτρων, ενώ καταγράφηκαν ακόμη και ελλείψεις σε χλωροφόρμιο, ενός αναισθητικού που χρησιμοποιούνταν για τις ευθανασίες.

Στις φωτογραφίες που ακολουθούν:

  1. Παραλαβή σκύλου προς ευθανασία. Η ταμπέλα από πίσω κάνει λόγο «για ανθρώπινη καταστροφή ζώων».
  2. Φυλλάδιο που διαφημίζει πιστόλι με το οποίο γίνεται «πιο αποτελεσματική η θανάτωση ζώων».

 

Η μαζική αυτή απόφαση δεν ήταν αποτέλεσμα επίσημης κυβερνητικής εντολής. Αντίθετα,αρχές και φιλοζωικές οργανώσεις είχαν καλέσει τους πολίτες να μην προβούν σε τέτοιες ενέργειες. Πολλοί ιδιοκτήτες, ωστόσο, πίστευαν ότι τα ζώα τους δε θα μπορούσαν να επιβιώσουν σε συνθήκες βομβαρδισμών, επισιτιστικής κρίσης και γενικευμένης ανασφάλειας.

Παρά το κλίμα φόβου, υπήρξαν και χιλιάδες οικογένειες που κράτησαν τα ζώα τους κοντά τους, σε όλη τη διάρκεια του πολέμου. Σε πολλές περιπτώσεις, τα κατοικίδια αποτέλεσαν πηγή παρηγοριάς και ψυχολογικής στήριξης σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της βρετανικής ιστορίας.

Για δεκαετίες, το επεισόδιο αυτό έμεινε σχεδόν εκτός της δημόσιας ιστορικής μνήμης. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, ιστορικοί επανεξετάζουν το γεγονός, φωτίζοντας μια λιγότερο γνωστή, αλλά ιδιαίτερα αποκαλυπτική πτυχή της κοινωνίας, στην αρχή του Β’ ΠΠ.