Οι ασιατικές αγορές έχουν ήδη νιώσει στο πετσί τους την ενεργειακή κρίση και εφαρμόζουν ανορθόδοξα μέτρα: τηλεργασία, διανομή καυσίμων, παράταση διακοπών στα σχολεία. Προσεχώς και εδώ;
Η Ευρώπη ακόμα αντιμετωπίζει με αμηχανία την ενεργειακή κρίση, αν κρίνουμε από τα χλιαρά μηνύματα που εξέπεμψε η πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών. Η εργαλειοθήκη των μέτρων που έχει παρουσιάσει η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, θυμίζει (προ)πέρσινα ξινά σταφύλια. Ένα μείγμα από επιδοτήσεις και ενισχύσεις, στα πρότυπα της συνταγής του 2022, όταν είχε ξεσπάσει η προηγούμενη ενεργειακή κρίση, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Δοκιμασμένες συνταγές εφαρμόζει και εξετάζει και η ελληνική κυβέρνηση, με το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα και την πιθανή επιστροφή του fuel pass.
Κι ενώ η επιτυχία των παραπάνω μέτρων είναι αμφίβολη, έχουν πέσει στο τραπέζι πιο δραστικές ή μάλλον πιο περιοριστικές λύσεις.
Στα σενάρια που ακούγονται είναι η επιστροφή της τηλεργασίας, για μείωση των εξόδων μετακίνησης και η επιδότηση της χρήσης ΜΜΜ, ώστε να περιοριστεί η χρήση των ΙΧ.
Τηλεργασία και μείωση ΙΧ
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), προτείνει στις κυβερνήσεις μέτρα για την ανακούφιση των καταναλωτών από την ενεργειακή κρίση. Μεταξύ των προτάσεων είναι η εργασία από το σπίτι, η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους τουλάχιστον κατά 10 χλμ την ώρα και η αποφυγή αεροπορικών ταξιδιών, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμα άλλα μέτρα μεταφοράς.
Προς το παρόν τα μέτρα «out of the box» δεν φαίνεται να έχουν ιδιαίτερη ανταπόκριση στην Ευρώπη, αλλά είναι ακόμα νωρίς. Κάποιες χώρες ανακοίνωσαν μειώσεις φόρων στα καύσιμα, ως ανάχωμα στην ενεργειακή κρίση. Οι πρώτες θεσμικές φωνές για περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας ήρθαν από τη Δανία.
«Aυτό που πρέπει να κάνουν οι Δανοί, παρακαλώ, παρακαλώ, παρακαλώ, είναι ότι αν υπάρχει οποιαδήποτε κατανάλωση ενέργειας που μπορούν να αποφύγουν, αν δεν είναι απολύτως απαραίτητο να οδηγήσουν το αυτοκίνητο, τότε να μην το κάνουν», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Κλίματος – Ενέργειας και Κοινής Ωφέλειας Λαρς Άαργκαρντ. Είπε ότι αν οι πολίτες δείξουν αυτοσυγκράτηση, πρώτον θα δουν ωφέλεια στο πορτοφόλι τους και δεύτερον μπορεί να βοηθήσει στο να επεκταθούν τα ενεργειακά αποθέματα της χώρας ώστε να διαρκέσουν περισσότερο.
Ουρά σε βενζινάδικο στη Ντάκα του Μπαγκλαντές- Reuters
Κάντο όπως οι Ασιάτες;
Όσο στην Ευρώπη ακόμα πειραματιζόμαστε οι ασιατικές οικονομίες, που ένιωσαν πρώτες τις σκληρές επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, έχουν προχωρήσει σε μέτρα που σε μας ακούγονται ελαφρώς τραβηγμένα: Τετραήμερη εβδομάδα εργασίας, διανομή καυσίμων με το δελτίο, παράταση διακοπών σε σχολεία και πανεπιστήμια, ματαίωση ταξιδιών για τα στελέχη της διοίκησης, χαλάρωση του ενδυματολογικού κώδικα των δημοσίων υπαλλήλων – για να μην χρειάζεται να ανοίγουν αιρκοντίσιον στη ζέστη. Και φυσικά, τηλεργασία.
Πριν αναφωνήσουμε με την αυταρέσκεια της άγνοιας «bon pour l’Orient», κατά την αποικιοκρατική περιφρονητική έκφραση που σημαίνει ότι κάτι είναι καλό για τους ανατολίτες, αλλά όχι για μας τους δυτικούς, ας σκεφτούμε ότι οι οικονομίες της Νοτιοανατολικής Ασίας δεν είναι διόλου καθυστερημένες, αλλά από τις πλέον δυναμικές. Αν εκείνες εφαρμόζουν από τώρα αυστηρά μέτρα, στην Ευρώπη θα έπρεπε ήδη να ανησυχούμε.
Iαπωνία: Τετραήμερη εβδομάδα εργασίας
Στην Ιαπωνία, μια χώρα που συχνά χαρακτηρίζεται από την αυστηρή εργασιακή κουλτούρα της, η κυβέρνηση πρότεινε μια δοκιμή για τετραήμερη εβδομάδα εργασίας. Το πιλοτικό πρόγραμμα στοχεύει στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, περιορίζοντας τον αριθμό των ημερών μετακίνησης και ενθαρρύνοντας την εξ αποστάσεως εργασία. Με τη μείωση της εβδομάδας εργασίας, η ιαπωνική κυβέρνηση στοχεύει στη μείωση της ζήτησης για πετρέλαιο, καθώς οι πολίτες μετακινούνται καθημερινά.
Παράλληλα η Ιαπωνία ξεκίνησε τη μεγαλύτερη αποδέσμευση πετρελαίου από τα στρατηγικά της αποθέματα. Η αποδέσμευση ισοδυναμεί με 15 ημέρες εγχώριας κατανάλωσης και αποσκοπεί στην άμβλυνση των ανησυχιών για τον εφοδιασμό και στη σταθεροποίηση της διανομής πετρελαίου. Η πρωθυπουργός Σαναέ Τακαϊτσι ανακοίνωσε επίσης επιδοτήσεις για να περιορίσει τις τιμές της βενζίνης στα 170 γιεν (1,07 δολάρια) ανά λίτρο, σε περίπτωση που οι τιμές αυξηθούν περαιτέρω. Παρόμοια μέτρα θα ισχύουν επίσης για το ντίζελ, το βαρύ πετρέλαιο (μαζούτ-καύσιμο ναυτιλίας) και την κηροζίνη.
Νότια Κορέα: Διανομή καυσίμων
Η Νότια Κορέα έχει υιοθετήσει μια διττή στρατηγική για την αντιμετώπιση της κρίσης. Η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα διανομής καυσίμων, διατηρώντας πόρους για βασικές υπηρεσίες όπως οι δημόσιες συγκοινωνίες και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Αυτή η διανομή στοχεύει στη σταθεροποίηση της τοπικής οικονομίας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι βασικοί κλάδοι παραμένουν σε λειτουργία.
Για να μετριάσει τον αντίκτυπο στους πολίτες, η Νότια Κορέα ανακοίνωσε επίσης σχέδια για την επιδότηση των δαπανών των δημόσιων μεταφορών. Αυτό επιτρέπει στους κατοίκους να μετακινούνται στην πόλη χωρίς να βασίζονται σε ιδιωτικά οχήματα, μειώνοντας τελικά την κατανάλωση καυσίμων. Ως περαιτέρω βήμα, η κυβέρνηση ενθαρρύνει τη χρήση ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων, μειώνοντας μακροπρόθεσμα την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Αντικυβερνητική διαμαρτυρία στο Νέο Δελχί, για την κρίση στο υγραέριο – Reuters
Ινδία: Έκτακτα μέτρα για το υγραέριο
Η ινδική κυβέρνηση επικαλέστηκε έκτακτα μέτρα για να δώσει εντολή σε δημόσια και ιδιωτικά διυλιστήρια να αυξήσουν την παραγωγή υγραερίου (LPG) προκειμένου να αποτραπεί η έλλειψη καυσίμου μαγειρέματος.
Προτεραιότητα δόθηκε στην εγχώρια προμήθεια για τα νοικοκυριά, ενώ οι εισαγωγές θα διατεθούν σε βασικούς τομείς όπως νοσοκομεία και σχολεία. Επίσης, η χώρα αύξησε τις εισαγωγές αργού πετρελαίου από τη Ρωσία.
Η Ινδία βιώνει μια οξεία κρίση έλλειψης υγραερίου, με πολλές επιχειρήσεις εστίασης και ξενοδοχεία να κλείνουν ή να μειώνουν το μενού τους αφού δεν μπορούν να μαγειρέψουν. Τα φτωχά νοικοκυριά βιώνουν τα μεγαλύτερα προβλήματα, με ορατό τον κίνδυνο της πείνας. Οι φιάλες υγραερίου έχουν ακριβύνει κατακόρυφα, ενώ σημειώνονται φαινόμενα κλοπών και μαύρης αγοράς. Στις πόλεις διοργανώνονται αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, με τους διαδηλωτές να κρατάνε ομοιώματα με φιάλες υγραερίου.
Κίνα: Αναστολή εξαγωγών
Η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου στον κόσμο, έχει ζητήσει από τις μεγαλύτερες εταιρείες διύλισης να αναστείλουν τις εξαγωγές ντίζελ και βενζίνης, σύμφωνα με το Bloomberg.
Προβλέποντας διαταραχές στην προσφορά, η Κίνα αύξησε επίσης τις εισαγωγές αργού πετρελαίου στις αρχές του 2026. Τώρα, βρίσκεται κοντά στο να αξιοποιήσει τα τεράστια αποθέματά της, αντλώντας έως και ένα εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα τις επόμενες τέσσερις έως έξι εβδομάδες, ανέφερε το Bloomberg την Τετάρτη.
Ταϊλάνδη: Τηλεργασία και σκάλες αντί για ασανσέρ
Όπως μεταδίδει ο Guardian, στην Ταϊλάνδη οι παρουσιαστές των δελτίων ειδήσεων πέταξαν τα σακάκια τους, σε ζωντανή μετάδοση, για να δώσουν έμφαση στο μήνυμα της κυβέρνησης για μείωση της χρήσης aircondition, ώστε να εξοικονομήσουν ενέργεια.
Η Ταϊλάνδη έχει επίσης έχει ανακαλέσει τα περισσότερα ταξίδια στο εξωτερικό για τα στελέχη της διοίκησης, και έχει δώσει οδηγίες στους κρατικούς αξιωματούχους να φοράνε κοντομάνικα πουκάμισα χωρίς γραβάτα – με εξαίρεση τις επίσημες τελετές – ώστε να μην ανάβουν κλιματισμό. Εφαρμόζει τηλεργασία στο δημόσιο και ενθαρρύνει τη χρήση της σκάλας αντί για ανελκυστήρα, την απενεργοποίηση ηλεκτρικών συσκευών, τη μείωση της χρήσης φωτοτυπικών μηχανημάτων και την προώθηση των διαδικτυακών συναντήσεων. Η Ταϊλάνδη έχει επίσης αναστείλει τις εξαγωγές πετρελαίου.
Σρι Λάνκα: Αργία τις Τετάρτες
Η Σρι Λάνκα έχει ορίσει τις Τετάρτες ως αργίες στο πλαίσιο ενός προγράμματος τετραήμερης εβδομάδας εργασίας εν μέσω της κρίσης καυσίμων.
Η χώρα εφαρμόζει επίσης ένα ψηφιακό σύστημα βασισμένο σε κωδικούς QR για τον περιορισμό των πωλήσεων καυσίμων.
Ο πρόεδρος Ανούρα Κουμάρα Ντισαναγιάκε προέτρεψε τους ιδιοκτήτες ηλεκτρικών αυτοκινήτων να σταματήσουν τη φόρτιση τη νύχτα, όταν το δίκτυο βασίζεται σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, η χώρα διαθέτει πλεόνασμα ενέργειας από ηλιακή ενέργεια, ανέφερε.
Εργαζόμενος σε βενζινάδικο στο Καράτσι του Πακιστάν περιμένει πελάτες – Reuters
Πακιστάν: Τηλεργασία και ματαίωση παρελάσεων
Το Πακιστάν διέταξε το ήμισυ των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα να εργαστούν από το σπίτι και επέβαλε κλείσιμο των σχολείων για δύο εβδομάδες.
Πρόσθετα μέτρα περιλαμβάνουν τη μείωση των επιδομάτων καυσίμων για τα επίσημα οχήματα και τη μείωση των κυβερνητικών αυτοκινήτων στην κυκλοφορία.
Η παρέλαση για την Ημέρα του Πακιστάν στις 23 Μαρτίου ακυρώθηκε επίσης, με τις εορταστικές εκδηλώσεις να περιορίζονται σε μια απλή τελετή ύψωσης της σημαίας, σύμφωνα με το Radio Pakistan.
Μπαγκλαντές: Ξεκίνησαν νωρίτερα τις διακοπές
Το Μπαγκλαντές διέταξε το κλείσιμο των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων σε εθνικό επίπεδο για την εξοικονόμηση καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας. Τα πανεπιστήμια επίσης έλαβαν οδηγίες να ξεκινήσουν τις διακοπές τους για το τέλος του Ραμαζανιού νωρίτερα από το προγραμματισμένο.
Η κυβέρνηση εξέδωσε επίσης κατευθυντήριες γραμμές που ενθαρρύνουν τα ιδρύματα και τα γραφεία να χρησιμοποιούν την ηλεκτρική ενέργεια πιο αποδοτικά, συμπεριλαμβανομένης της μεγιστοποίησης του φυσικού φωτός της ημέρας και της ελαχιστοποίησης του περιττού φωτισμού και της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Έχει επίσης αρχίσει να επιβάλλει προγραμματισμένες διακοπές ρεύματος.
Διαδηλωτής στις Φιλιππίνες, ζητάει τη σύλληψη Τραμπ και Νετανιάχου ως εγκληματιών πολέμου – Reuters
Φιλιππίνες: Τετραήμερη εργασία και αναστολή ταξιδιών
Οι Φιλιππίνες εφαρμόζουν τετραήμερη εβδομάδα εργασίας για τις κυβερνητικές υπηρεσίες για να αντιμετωπίσουν την ενεργειακή κρίση. λες οι κυβερνητικές υπηρεσίες διατάχθηκαν επίσης να μειώσουν την κατανάλωση καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας κατά 10-20%, ενώ απαγορεύτηκαν οι εκπαιδευτικές εκρδομές και ομαδικές δραστηριότητες (team building) φορέων της κυβέρνησης, καθώς και «συναντήσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν διαδικτυακά».
Βιετνάμ: Τηλεργασία και ποδήλατο
Το Βιετνάμ έχει καλέσει τους πολίτες του να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους και να εργάζονται εξ αποστάσεως όπου είναι δυνατόν, προκειμένου να μετριαστεί ο αντίκτυπος της κρίσης, σύμφωνα με το Nikkei Asia.
Οι αρχές ενθαρρύνουν επίσης τους μετακινούμενους να στραφούν στη χρήση ποδηλάτων, να μοιράζονται το αυτοκίνητο και να μειώσουν τη χρήση ιδιωτικών αυτοκινήτων, εκτός αν είναι απαραίτητο.
Στις επιχειρήσεις έχει επίσης προταθεί να υιοθετήσουν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, να αναβαθμίσουν τον εξοπλισμό τους σε μηχανήματα με μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση και να βελτιστοποιήσουν τη διακίνηση μεταφέροντας μεγαλύτερους όγκους ανά αποστολή, προκειμένου να εξοικονομήσουν καύσιμα.
Η κυβέρνηση μείωσε τους φόρους σε διάφορα προϊόντα πετρελαίου στο 0% έως τα τέλη Απριλίου, σε μια προσπάθεια να ανακουφίσει τις πιέσεις στο κόστος.
