Αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών με άλλες χώρες που συμμετέχουν στη συμφωνία του ΟΟΣΑ
Μπλόκο στη φοροδιαφυγή μέσω συναλλαγών σε crypto επιχειρεί να βάλει το σύστημα αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών για κάθε ψηφιακό πορτοφόλι, αγορά, πώληση ή μεταφορά κρυπτοστοιχείων στο οποίο συμμετέχει πλέον και η Ελλάδα μετά την κύρωση της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών του ΟΟΣΑ.
Για πρώτη φορά, τα στοιχεία για συναλλαγές με crypto που πραγματοποιούν φορολογούμενοι με ελληνικό ΑΦΜ στο εξωτερικό θα φθάνουν αυτόματα στην ΑΑΔΕ, χωρίς αιτήματα και χωρίς περιθώριο απόκρυψης. Κάθε χώρα που συμμετέχει στη συμφωνία του ΟΟΣΑ θα ενημερώνει τις υπόλοιπες για τις κινήσεις crypto των φορολογουμένων της, δημιουργώντας έτσι ένα ευρωπαϊκό δίκτυο πλήρους διαφάνειας.
Παράλληλα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δρομολογεί το σχέδιο φορολόγησης των crypto με ένα από τα σενάρια να προβλέπει επιβολή φόρου 15% στην υπεραξία από πώληση κρυπτονομισμάτων.
Με βάση τη ρύθμιση, από την 1η Ιανουαρίου 2026 η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει τον ρόλο της αρμόδιας αρχής για τη συλλογή και την αυτόματη διαβίβαση πληροφοριών σε άλλες δικαιοδοσίες που συμμετέχουν στη συμφωνία. Τα στοιχεία θα αφορούν φυσικά και νομικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα ή σε συνεργαζόμενα κράτη και θα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα συναλλαγών σε κρυπτοστοιχεία.
Η συμφωνία εντάσσει τα crypto στη λογική που έχει ήδη εφαρμοστεί για τραπεζικούς λογαριασμούς και επενδυτικά προϊόντα μέσω του Κοινού Προτύπου Αναφοράς (CRS). Στόχος είναι να περιοριστεί η δυνατότητα απόκρυψης εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων μέσω ψηφιακών μέσων, ιδίως σε διασυνοριακό επίπεδο.
Ανταλλακτήρια crypto
Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα αποκτούν οι «Δηλούντες Πάροχοι Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων», δηλαδή πλατφόρμες ανταλλαγής, μεσάζοντες και λοιποί πάροχοι που διενεργούν συναλλαγές για λογαριασμό πελατών. Οι πάροχοι αυτοί υποχρεούνται να εφαρμόζουν εκτεταμένες διαδικασίες δέουσας επιμέλειας (KYC/AML), να ταυτοποιούν τη φορολογική κατοικία των χρηστών και να υποβάλλουν αναλυτικά στοιχεία για κάθε κατηγορία συναλλαγής.
Πληροφορίες
Οι πληροφορίες που θα διαβιβάζονται περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
- στοιχεία ταυτότητας και ΑΦΜ των χρηστών,
- το είδος των κρυπτοστοιχείων,
- τα συνολικά ποσά αγορών και πωλήσεων έναντι παραστατικού νομίσματος,
- ανταλλαγές μεταξύ διαφορετικών crypto, καθώς και
- μεταβιβάσεις προς ή από ψηφιακά πορτοφόλια που δεν συνδέονται με αναγνωρισμένους παρόχους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις συναλλαγές πληρωμών λιανικής δηλαδή στη μεταβίβαση crypto έναντι αγαθών ή υπηρεσιών αξίας άνω των 50.000 δολαρίων.
Με τον τρόπο αυτό, οι φορολογικές αρχές θα έχουν μια συνολική εικόνα της επενδυτικής δραστηριότητας κάθε χρήστη, διευκολύνοντας τους ελέγχους και τις διασταυρώσεις με τις φορολογικές δηλώσεις. Για τους ιδιώτες επενδυτές, η αλλαγή σημαίνει ότι η δραστηριότητα στα οργανωμένα ανταλλακτήρια δεν θα είναι πλέον «αόρατη». Ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας που συναλλάσσεται σε πλατφόρμα του εξωτερικού θα δηλώνεται αυτόματα στην ΑΑΔΕ, χωρίς να απαιτείται κάποιο επιπλέον αίτημα ή έρευνα. Αντίστοιχα, αλλοδαποί χρήστες ελληνικών παρόχων θα αναφέρονται στις χώρες τους. Στόχος των αρχών είναι ο περιορισμός της φοροδιαφυγής και η εξίσωση της φορολογικής μεταχείρισης των crypto με τα παραδοσιακά επενδυτικά προϊόντα.
Παράλληλα, το πλαίσιο προβλέπει ρητές εγγυήσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η επεξεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών υπάγεται στον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR), με δυνατότητα περιορισμού ορισμένων δικαιωμάτων ενημέρωσης και πρόσβασης μόνο στον βαθμό που αυτό κρίνεται αναγκαίο για σημαντικούς φορολογικούς και δημοσιονομικούς σκοπούς. Τα δεδομένα θα τηρούνται για περιορισμένο χρονικό διάστημα, κατ’ ελάχιστον πέντε έτη, ενώ προβλέπονται ειδικές διαδικασίες σε περίπτωση παραβίασης ασφάλειας.
