Οι νεκροί στο Ιράν από τις συνεχιζόμενες διαδηλώσεις των τελευταίων δύο εβδομάδων έχουν ξεπεράσει τους 500, σύμφωνα με την ομάδα ακτιβιστών υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA, που εδρεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο νεότερος απολογισμός, βασισμένος σε μαρτυρίες ακτιβιστών εντός και εκτός της χώρας, αναφέρει 490 νεκρούς διαδηλωτές και 48 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, καθώς και περίπου 10.000 συλλήψεις. Η HRANA επισημαίνει ότι τα στοιχεία προέρχονται από επιβεβαιωμένες τοπικές πηγές και ανεξάρτητες ομάδες παρακολούθησης.
Το πρακτορείο Reuters δεν κατόρθωσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις πληροφορίες αυτές, ενώ οι ιρανικές αρχές δεν έχουν δημοσιοποιήσει επίσημα αριθμούς για τα θύματα των ταραχών, τις οποίες αποδίδουν σε «ταραξίες» που, όπως υποστηρίζουν, ενθαρρύνονται από ξένες δυνάμεις.
Πρόκειται για σημαντική αύξηση σε σχέση με τον προηγούμενο απολογισμό των 162 νεκρών που είχε δοθεί νωρίτερα την ίδια ημέρα. Το CNN επισημαίνει ότι δεν είναι σε θέση να επαληθεύσει ανεξάρτητα τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η HRANA.
Παράλληλα, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η οποία επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ενημερωθεί την Τρίτη για τις διαθέσιμες επιλογές αντίδρασης στις εξελίξεις στο Ιράν. Η κίνηση αυτή δείχνει ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξετάζει το ενδεχόμενο να επιπλήξει το ιρανικό καθεστώς για την καταστολή των διαδηλωτών, όπως έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει.
Τραμπ: Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πλήξουν το Ιράν
Ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πλήξουν το Ιράν εάν οι αρχές προχωρήσουν σε δολοφονίες διαδηλωτών, ενώ η χώρα παραμένει σε κρίσιμη κατάσταση, με σχεδόν πλήρη διακοπή του διαδικτύου εδώ και δύο εβδομάδες.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι «όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι για τον πρόεδρο Τραμπ, αλλά δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση». Δεύτερος αξιωματούχος ανέφερε πως στις συζητήσεις περιλαμβάνονται στρατιωτικά πλήγματα, αν και τα περισσότερα σενάρια που εξετάζονται προς το παρόν είναι «μη κινητικά».
Τα μέτρα που συζητούνται εστιάζουν στην αποτροπή, όπως η αποστολή ομάδας μάχης αεροπλανοφόρου στην περιοχή, καθώς και κυβερνοεπιθέσεις ή επιχειρήσεις πληροφόρησης κατά της ιρανικής ηγεσίας. Οι ίδιοι αξιωματούχοι αναγνώρισαν ότι η τελική στάση του Τραμπ παραμένει δύσκολο να προβλεφθεί.
Σύμφωνα με τους New York Times και τη Wall Street Journal, ο Τραμπ έχει ήδη ενημερωθεί για στρατιωτικές επιλογές, χωρίς ωστόσο να έχει λάβει τελική απόφαση. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέδωσε προειδοποίηση, δηλώνοντας: «Μην παίζετε παιχνίδια με τον πρόεδρο Τραμπ. Όταν λέει ότι θα κάνει κάτι, το εννοεί».
Ανησυχία στο Ισραήλ και κλιμάκωση στην Τεχεράνη
Τρεις ισραηλινές πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι το Ισραήλ βρίσκεται σε κατάσταση υψηλού συναγερμού για ενδεχόμενη αμερικανική επέμβαση. Το Σάββατο, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για την κατάσταση στο Ιράν.
«Το Ισραήλ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο Ιράν. Οι διαδηλώσεις για την ελευθερία έχουν εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα. Ο λαός του Ισραήλ και βεβαίως, όλος ο κόσμος θαυμάζουν την τεράστια γενναιότητα των πολιτών του Ιράν», δήλωσε ο Νετανιάχου στην έναρξη μιας συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου. «Όλοι ελπίζουμε ότι το περσικό έθνος θα απελευθερωθεί σύντομα από τον ζυγό της τυραννίας».
Νωρίτερα σήμερα επικράτησε ένταση στο ιρανικό κοινοβούλιο, όταν βουλευτές φώναξαν το σύνθημα «Θάνατος στην Αμερική», διαμαρτυρόμενοι για την πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών. Τα επεισόδια σημειώθηκαν αμέσως μετά την ομιλία του προέδρου της Βουλής, ο οποίος προειδοποίησε για αντίποινα σε περίπτωση στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ στο Ιράν, σύμφωνα με το Sky News.
Οι διαδηλώσεις ξέσπασαν στις 28 Δεκεμβρίου, μετά τη ραγδαία πτώση του ριάλ, το οποίο κατρακύλησε σε πάνω από 1,4 εκατομμύρια ανά δολάριο. Η νομισματική κρίση εντείνει τις πιέσεις σε έναν ήδη δοκιμαζόμενο πληθυσμό, λόγω των διεθνών κυρώσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, που επιβλήθηκαν μετά τον περσινό ισραηλινοαμερικανικό πόλεμο.
Οι ταραχές έχουν εισέλθει στην τρίτη εβδομάδα τους, με τη χώρα να παραμένει σχεδόν αποκομμένη από το διαδίκτυο. Οι ιρανικές αρχές κατηγορούν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκινούν τις διαδηλώσεις με στόχο την αποσταθεροποίηση του καθεστώτος.
Αντιδράσεις της ιρανικής ηγεσίας
Ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι εκμεταλλεύεται την αναταραχή και προειδοποίησε πως δεν θα ανεχθεί ξένους «σαμποτέρ» ή «μισθοφόρους των ξένων». Σε τηλεοπτικό του μήνυμα δήλωσε: «Ο Τραμπ πρέπει να γνωρίζει ότι τύραννοι όπως ο Φαραώ, ο Νιμρώδ και οι Σάχηδες του Ιράν έπεσαν στο απόγειο της αλαζονείας τους. Το ίδιο θα συμβεί και με εκείνον».
Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλιμπάφ, προειδοποίησε ότι οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις θα αποτελέσουν «νόμιμους στόχους» εάν η Ουάσιγκτον προχωρήσει σε επίθεση.
Κατηγορίες για κατασκοπεία και διεθνείς αντιδράσεις
Το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης ανακοίνωσε τη σύλληψη ξένου υπηκόου, κατηγορούμενου για κατασκοπεία υπέρ της ισραηλινής Μοσάντ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο ύποπτος είχε σταλεί για συλλογή πληροφοριών και αξιολόγηση της κατάστασης ενόψει πιθανών επιθέσεων.
Η εξέλιξη ήρθε μετά τις δηλώσεις του Ισραηλινού υπουργού Κληρονομιάς Αμιχάι Ελιγιάχου, ο οποίος ανέφερε ότι «Ισραηλινοί πράκτορες δρουν αυτή τη στιγμή στο εσωτερικό του Ιράν» με στόχο την αποσταθεροποίηση του καθεστώτος. Ο ίδιος αποκάλυψε ότι παρόμοιες επιχειρήσεις είχαν πραγματοποιηθεί και κατά τη διάρκεια του περσινού πολέμου.
Παρέμβαση του έκπτωτου Σάχη του Ιράν
Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του έκπτωτου Σάχη του Ιράν και κάτοικος ΗΠΑ, κάλεσε τους Ιρανούς να οργανώσουν πιο στοχευμένες διαδηλώσεις με σκοπό την κατάληψη και διατήρηση των κέντρων των πόλεων. Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του ανέφερε: «Στόχος μας δεν είναι πλέον μόνο να βγούμε στους δρόμους, αλλά να προετοιμαστούμε για να κρατήσουμε τα κέντρα των πόλεων», προσθέτοντας ότι ετοιμάζεται να επιστρέψει σύντομα στο Ιράν.
Ωστόσο, ο Παχλαβί διαθέτει περιορισμένη υποστήριξη εντός της χώρας, καθώς πολλοί συνδέουν την οικογένειά του με δεκαετίες αυταρχικής διακυβέρνησης πριν από την επανάσταση του 1979. Οι σχέσεις του με το Ισραήλ έχουν επίσης προκαλέσει αντιδράσεις, ιδίως μετά τον περσινό πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.
