Με διαδικασίες που προδίδουν βιασύνη προωθεί η κυβέρνηση την πρόταση «άνοιγμα» προς τους αποδήμους. Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών αναρτήθηκε προς δημόσια διαβούλευση το βράδυ της Παρασκευής, πριν ακόμη ολοκληρωθεί η διαβούλευση της (άτυπης) διακομματικής επιτροπής, η οποία έχει προγραμματισμένη τη δεύτερη συνεδρίαση την ερχόμενη Πέμπτη, οπότε και τα κόμματα θα σχηματίσουν τις τελικές τους θέσεις.
Ως γνωστόν, οι βασικές αλλαγές που προτείνει η κυβέρνηση είναι: α) η επέκταση της επιστολικής ψήφου και στις εθνικές εκλογές, μόνο για τους Ελληνες που κατοικούν μόνιμα στο εξωτερικό, β) η δημιουργία μιας αχανούς εκλογικής περιφέρειας «Απόδημου Ελληνισμού», από όπου θα εκλέγονται τρεις βουλευτές. Πρόκειται για 3 έδρες που αφαιρούνται από το ψηφοδέλτιο Επικρατείας, το οποίο επανέρχεται στις 12 (από τις 15 έδρες).
Eπί των συγκεκριμένων αλλαγών, τα κόμματα της αντιπολίτευσης προσήλθαν μεν με θετική διάθεση στην πρώτη συνεδρίαση της διακομματικής επιτροπής, αλλά δεν παραλείπουν να καταλογίσουν στην κυβέρνηση σκοπιμότητες. Σε πρώτο πλάνο, αποδίδουν στην κυβέρνηση προσπάθεια αλλαγής ατζέντας. Με την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού ξεκινάει η προσπάθεια της κυβέρνησης για μεταφορά της πολιτικής αντιπαράθεσης στο θεσμικό πεδίο. Την περασμένη Δευτέρα ο ίδιος ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε την επέκταση της επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές και τη δημιουργία νέας εκλογικής περιφέρειας, την περασμένη Πέμπτη το υπουργείο παρουσίασε στη διακομματική το σχετικό νομοσχέδιο. Επεται το «διάγγελμα» του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη Συνταγματική Αναθεώρηση…
Βασική κυβερνητική επιδίωξη είναι το «άνοιγμα» στα ακροατήρια των Ελλήνων του εξωτερικού, με τα οποία η Ν.Δ. θεωρεί ότι έχει προνομιακές σχέσεις. Στις ευρωεκλογές του 2024 η Ν.Δ. συγκέντρωσε 40,17% στην εκλογική περιφέρεια Εξωτερικού, όταν το ποσοστό της στο γενικό σύνολο ήταν 28,31%. Η προτεινόμενη «διπλή πρόταση» της κυβέρνησης στοχεύει σε μεγαλύτερη συγκέντρωση «εισαγόμενων ψήφων», ώστε είτε να αντισταθμίσει τη φθορά που έχει υποστεί είτε να πλησιάσει στις επόμενες εθνικές εκλογές κατά το δυνατόν πιο κοντά στο ποσοστό του 25%, από το οποίο ξεκινά η χορήγηση του (κλιμακωτού) μπόνους εδρών.
Σύμφωνα με βουλευτές της αντιπολίτευσης, στην πρώτη συνεδρίαση της διακομματικής επιτροπής φάνηκε ότι είναι πιθανό να συγκεντρώσει τις απαιτούμενες 200 κοινοβουλευτικές ψήφους η πρόταση που αφορά την επιστολική ψήφο, όχι όμως αυτή της δημιουργίας της εκλογικής περιφέρειας αποδήμων – η οποία σε αυτή την περίπτωση μετατίθεται για τις μεθεπόμενες εκλογές, τη στιγμή που οι «διπλές κάλπες» το 2027 μοιάζουν το πιο πιθανό σενάριο.
Με βάση το αναρτημένο στο opengov.gr νομοσχέδιο (θα παραμείνει σε δημόσια διαβούλευση έως τις 16 Φεβρουαρίου):
● Στην εκλογική περιφέρεια «Απόδημου Ελληνισμού», κάθε κόμμα μπορεί να έχει στο ψηφοδέλτιό του έως πέντε υποψήφιους βουλευτές εφόσον έχει καταρτίσει συνδυασμούς για τα 3/4 των εκλογικών περιφερειών της ελληνικής επικράτειας.
● Δεν ισχύει η υποχρέωση ποσόστωσης φύλου για την εκλογική περιφέρεια εξωτερικού.
● Στους εκτός ελληνικής επικράτειας ψηφοφόρους συγκαταλέγονται όσοι είναι εγγραμμένοι στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους επιστολικής ψήφου.
● Η υποβολή αίτησης για εγγραφή στους ειδικούς καταλόγους επιστολικής ψήφου είναι δυνατή έως την επόμενη ημέρα από την προκήρυξη των εκλογών.
Τα ψηφοδέλτια της επιστολικής ψήφου θα είναι στα πρότυπα των ευρωεκλογών του 2024.
Δυνατότητα ηλεκτρονικής ψήφου στις αυτοδιοικητικές
Η κυβέρνηση εισάγει στον πολιτικό διάλογο και τη δυνατότητα ηλεκτρονικής ψήφου στις εκλογές ανάδειξης δημοτικών και περιφερειακών αρχών που είναι προγραμματισμένες για το φθινόπωρο του 2028. Η πρόβλεψη αυτή αφορά τους ετεροδημότες, θεσμός ο οποίος δεν έχει εφαρμογή στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Σχετική πρόβλεψη υπάρχει στον προτεινόμενο από το υπουργείο Εσωτερικών νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, χωρίς όμως να ξεκαθαρίζει πλήρως το τοπίο της ηλεκτρονικής άσκησης του εκλογικού δικαιώματος.
Μιλώντας χθες στo EΡΤNews, ο αρμόδιος υπουργός Θόδωρος Λιβάνιος περιέγραψε διαδικασίες ταυτοπροσωπίας με φυσική παρουσία σε εκλογικό κέντρο. Δηλαδή, όποιος ψηφοφόρος το επιθυμεί, θα πηγαίνει σε ένα εκλογικό κέντρο κοντά στο σπίτι του και θα ψηφίζει για τον δήμο (και την περιφέρεια) στον οποίο είναι δημότης. Θα ταυτοποιείται μέσω ταυτότητας και θα ψηφίζει μέσω tablet, μέσα σε παραβάν. Αρχικά το υπουργείο Εσωτερικών μιλούσε για ηλεκτρονική ψήφο μέσω κινητού τηλεφώνου. Φαίνεται ότι οπισθοχωρεί μετά τις (εύλογες, αν μη τι άλλο) προειδοποιήσεις αυτοδιοικητικών στελεχών ότι μια διαδικασία ηλεκτρονικής ψήφου χωρίς φυσική ταυτοπροσωπία θα μπορούσε να οδηγήσει σε φαινόμενα «εκλογών ΟΠΕΚΕΠΕ», δηλαδή μαζικής αξιοποίησης κωδικών taxisnet εν αγνοία των ψηφοφόρων.
