Tο TikTok παραβιάζει τον Νόμο περί Ψηφιακών Υπηρεσιών λόγω του εθιστικού σχεδιασμού του, όπως έκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε προκαταρκτικό επίπεδο. Σε αυτό τον σχεδιασμό περιλαμβάνονται λειτουργίες όπως η απεριόριστη κύλιση, η αυτόματη αναπαραγωγή, οι ειδοποιήσεις push και το εξαιρετικά εξατομικευμένο σύστημα συστάσεων.
Με τη συνεχή «ανταμοιβή» των χρηστών με νέο περιεχόμενο, ορισμένα χαρακτηριστικά σχεδιασμού του TikTok τροφοδοτούν την επιθυμία για συνεχή κύλιση και μετατοπίζουν τον εγκέφαλο των χρηστών σε «λειτουργία αυτόματου πιλότου»
Η έρευνα της Επιτροπής δείχνει προκαταρκτικά ότι το TikTok δεν αξιολόγησε επαρκώς πώς αυτά τα εθιστικά χαρακτηριστικά θα μπορούσαν να βλάψουν τη σωματική και ψυχική ευεξία των χρηστών του, συμπεριλαμβανομένων των ανηλίκων και των ευάλωτων ενηλίκων.
Για παράδειγμα, με τη συνεχή «ανταμοιβή» των χρηστών με νέο περιεχόμενο, ορισμένα χαρακτηριστικά σχεδιασμού του TikTok τροφοδοτούν την επιθυμία για συνεχή κύλιση και μετατοπίζουν τον εγκέφαλο των χρηστών σε «λειτουργία αυτόματου πιλότου». Η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ψυχαναγκαστική συμπεριφορά και να μειώσει τον αυτοέλεγχο των χρηστών.
Επιπλέον, στην αξιολόγησή του, το TikTok αγνόησε σημαντικούς δείκτες καταναγκαστικής χρήσης της εφαρμογής, όπως τον χρόνο που περνούν οι ανήλικοι στο TikTok τη νύχτα, τη συχνότητα με την οποία οι χρήστες ανοίγουν την εφαρμογή και άλλους πιθανούς δείκτες.
Μέτρα μετριασμού κινδύνου
Το TikTok φαίνεται να μην εφαρμόζει εύλογα, αναλογικά και αποτελεσματικά μέτρα για τον μετριασμό των κινδύνων που προκύπτουν από τον εθιστικό σχεδιασμό του.
Για παράδειγμα, τα τρέχοντα μέτρα για το TikTok, ιδίως τα εργαλεία διαχείρισης χρόνου οθόνης και τα εργαλεία γονικού ελέγχου, δεν φαίνεται να μειώνουν αποτελεσματικά τους κινδύνους που προκύπτουν από τον εθιστικό σχεδιασμό του TikTok. Τα εργαλεία διαχείρισης χρόνου δεν φαίνεται να είναι αποτελεσματικά στο να επιτρέπουν στους χρήστες να μειώσουν και να ελέγξουν τη χρήση του TikTok, επειδή είναι εύκολο να τα παραβλέψουν και να προκαλέσουν περιορισμένες τριβές. Ομοίως, οι γονικοί έλεγχοι ενδέχεται να μην είναι αποτελεσματικοί επειδή απαιτούν επιπλέον χρόνο και δεξιότητες από τους γονείς για την εισαγωγή των ελέγχων.
Σε αυτό το στάδιο, η Επιτροπή θεωρεί ότι το TikTok πρέπει να αλλάξει τον βασικό σχεδιασμό της υπηρεσίας του. Για παράδειγμα, απενεργοποιώντας βασικές εθιστικές λειτουργίες όπως η «απεριόριστη κύλιση» με την πάροδο του χρόνου, εφαρμόζοντας αποτελεσματικά «διαλείμματα χρόνου μπροστά στην οθόνη», συμπεριλαμβανομένης της νύχτας, και προσαρμόζοντας το σύστημα συστάσεων.
Πάντως αυτά τα προκαταρκτικά ευρήματα δεν προδικάζουν το αποτέλεσμα της έρευνας.
Οι προκαταρκτικές απόψεις της Επιτροπής βασίζονται σε μια εις βάθος έρευνα που περιελάμβανε ανάλυση των εκθέσεων αξιολόγησης κινδύνου του TikTok, εσωτερικών δεδομένων και εγγράφων και των απαντήσεων του TikTok σε πολλαπλά αιτήματα για πληροφορίες, ανασκόπηση της εκτεταμένης επιστημονικής έρευνας σχετικά με αυτό το θέμα και συνεντεύξεις με ειδικούς σε πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένου του συμπεριφορικού εθισμού.
Επόμενα βήματα για TikTok
Το TikTok έχει πλέον τη δυνατότητα να ασκήσει το δικαίωμα υπεράσπισης. Μπορεί να εξετάσει τα έγγραφα στα αρχεία έρευνας της Επιτροπής και να απαντήσει γραπτώς στα προκαταρκτικά πορίσματα της Επιτροπής. Παράλληλα, θα ζητηθεί η γνώμη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ψηφιακών Υπηρεσιών .
Εάν οι απόψεις της Επιτροπής επιβεβαιωθούν τελικά, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει απόφαση μη συμμόρφωσης, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμο ανάλογο με τη φύση, τη σοβαρότητα, την επανάληψη και τη διάρκεια της παράβασης και να φτάσει έως και το 6% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του παρόχου.
Τα προκαταρκτικά ευρήματα της Επιτροπής σήμερα αποτελούν μέρος των επίσημων διαδικασιών της για τη διερεύνηση της συμμόρφωσης του TikTok με τον Νόμο περί Ψηφιακών Υπηρεσιών, ο οποίος ξεκίνησε στις 19 Φεβρουαρίου 2024. Εκτός από τον εθιστικό σχεδιασμό, η έρευνα αυτή καλύπτει το «φαινόμενο της τρύπας του κουνελιού» των συστημάτων συστάσεων του TikTok, τον κίνδυνο οι ανήλικοι να έχουν μια εμπειρία ακατάλληλη για την ηλικία τους λόγω ψευδούς δήλωσης της ηλικίας τους, και τις υποχρεώσεις των πλατφορμών να διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο απορρήτου, ασφάλειας και προστασίας για τους ανηλίκους.
Η έρευνα περιελάμβανε επίσης την πρόσβαση σε δημόσια δεδομένα για ερευνητές, για την οποία εγκρίθηκαν προκαταρκτικά ευρήματα τον Οκτώβριο του 2025, και τη διαφάνεια στη διαφήμιση, η οποία ολοκληρώθηκε μέσω δεσμευτικών δεσμεύσεων τον Δεκέμβριο του 2025.
