Σύμφωνα με την πρώτη παγκόσμια ανάλυση, κάθε χρόνο θα μπορούσαν να προληφθούν επτά εκατομμύρια περιπτώσεις καρκίνου. Μια έκθεση επιστημόνων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι το 37% των καρκίνων προκαλείται από λοιμώξεις, επιλογές τρόπου ζωής και περιβαλλοντικούς ρύπους που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
Αυτό περιλαμβάνει τους καρκίνους του τραχήλου της μήτρας που προκαλούνται από λοιμώξεις του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), οι οποίοι μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό, καθώς και μια σειρά όγκων που προκαλούνται από τον καπνό των τσιγάρων. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι η έκθεσή τους έδειξε ότι υπάρχει μια «ισχυρή ευκαιρία» να μεταμορφωθεί η ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.
Ορισμένοι τύποι καρκίνου είναι αναπόφευκτοι – είτε λόγω της βλάβης που αναπόφευκτα συσσωρεύεται στο DNA μας καθώς γερνάμε, είτε επειδή κληρονομούμε γονίδια που μας εκθέτουν σε μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθούμε από την ασθένεια. Ωστόσο, η ερευνήτρια Δρ Isabelle Soerjomataram δήλωσε ότι «οι άνθρωποι εκπλήσσονται όταν μαθαίνουν» ότι σχεδόν τέσσερις στους δέκα τύπους καρκίνου μπορούν να προληφθούν, καθώς πρόκειται για «σημαντικό αριθμό».
Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο, που ανήκει στον ΠΟΥ, ανέλυσε 30 προληπτικούς παράγοντες που είναι γνωστό ότι αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου. Αυτοί περιλαμβάνουν το κάπνισμα και την υπεριώδη ακτινοβολία (UV), που μπορούν να βλάψουν άμεσα το DNA μας, την παχυσαρκία και την ελάχιστη σωματική δραστηριότητα, που μεταβάλλουν τις φλεγμονές και τις ορμόνες στο σώμα και αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου, καθώς και την ατμοσφαιρική ρύπανση, που μπορεί να ενεργοποιήσει αδρανείς καρκινικές κύτταρα.
Η έκθεση του οργανισμού εξέτασε επίσης εννέα καρκινογόνες λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένου του HPV, των ιών της ηπατίτιδας που οδηγούν σε καρκίνο του ήπατος και του βακτηρίου H. pylori που προκαλεί γαστρικές διαταραχές. Η ομάδα χρησιμοποίησε δεδομένα για περιπτώσεις καρκίνου από το 2022 και από τους 30 παράγοντες κινδύνου μια δεκαετία νωρίτερα – σε 185 χώρες – για να πραγματοποιήσει τη στατιστική της ανάλυση.
Οι τρεις κύριοι παράγοντες που συνέβαλαν σε περισσότερα από 18 εκατομμύρια κρούσματα καρκίνου σε όλο τον κόσμο ήταν:
- το κάπνισμα, που προκάλεσε 3,3 εκατομμύρια κρούσματα καρκίνου
- οι λοιμώξεις, που προκάλεσαν 2,3 εκατομμύρια κρούσματα καρκίνου
- η κατανάλωση αλκοόλ, που οδήγησε σε 700.000 κρούσματα καρκίνου
Ωστόσο, τα συνολικά στοιχεία κρύβουν μια πιο σύνθετη εικόνα του κινδύνου καρκίνου σε όλο τον κόσμο.
Υπάρχει μια έντονη διαφορά μεταξύ των φύλων, με το 45% των καρκίνων στους άνδρες να είναι προληπτέοι σε σύγκριση με το 30% στις γυναίκες, εν μέρει λόγω των υψηλότερων επιπέδων καπνίσματος μεταξύ των ανδρών. Στις γυναίκες που ζουν στην Ευρώπη, οι τρεις κύριες προληπτέες αιτίες καρκίνου είναι το κάπνισμα, ακολουθούμενο από τις λοιμώξεις και την παχυσαρκία. Στην υποσαχάρια Αφρική, οι λοιμώξεις κυριαρχούν και αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 80% των προληπτέων καρκίνων στις γυναίκες. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των καρκίνων θα πρέπει να προσαρμοστούν σε κάθε περιοχή ή χώρα.
«Αυτή η ιστορική μελέτη αποτελεί μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση του καρκίνου που μπορεί να προληφθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, ενσωματώνοντας για πρώτη φορά τις μολυσματικές αιτίες του καρκίνου παράλληλα με τους κινδύνους που σχετίζονται με τη συμπεριφορά, το περιβάλλον και την εργασία», δήλωσε ο Soerjomataram, αναπληρωτής επικεφαλής της Μονάδας Παρακολούθησης του Καρκίνου του IARC.
«Η αντιμετώπιση αυτών των προληπτικών αιτιών αποτελεί μία από τις πιο ισχυρές ευκαιρίες για τη μείωση του παγκόσμιου φορτίου του καρκίνου».
Η έκθεση, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Medicine, έδειξε ότι ο καρκίνος του πνεύμονα (που συνδέεται με το κάπνισμα και την ατμοσφαιρική ρύπανση), ο καρκίνος του στομάχου (που συνδέεται με τη λοίμωξη από H. pylori) και ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας (που συνδέεται με τη λοίμωξη από HPV) αποτελούσαν σχεδόν το ήμισυ όλων των προληπτικών περιπτώσεων καρκίνου. Ο Δρ Andre Ilbawi, επικεφαλής της ομάδας για τον έλεγχο του καρκίνου στον ΠΟΥ, δήλωσε ότι η μελέτη ήταν «καλή είδηση», καθώς έδειξε ότι κάτι μπορεί να γίνει, και επισήμανε την επιτυχία των χωρών που έχουν εισαγάγει πολιτικές για την καταπολέμηση του καπνίσματος ή τον εμβολιασμό κατά του HPV.
«Το ποσοστό των καρκίνων που μπορούν να προληφθούν μπορεί να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου και ο στόχος μας είναι να το φέρνουμε όσο το δυνατόν πιο κοντά στο μηδέν», είπε.
