Ακόμα και αν τελείωνε αύριο ο πόλεμος στον Κόλπο, θα χρειάζονταν μήνες για να αποκατασταθεί η τροφοδοσία στην αγορά της ενέργειας. Όσο παραμένουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ οι τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και μιας σειράς προϊόντων θα ανεβαίνουν καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη ένας παράλληλος οικονομικός πόλεμος, όπου ολόκληρες χώρες και εταιρείες κονταροχτυπιούνται για άμεσες αγορές, προθεσμιακά συμβόλαια, ναύλα, προμήθειες και ασφάλιστρα.

Δεν είναι παράξενο λοιπόν που ορισμένες κυβερνήσεις στρέφονται πάλι στο κάρβουνο ως ένα -προσωρινά έστω- ασφαλές και φτηνότερο καταφύγιο για τις ενεργειακές ανάγκες τους, παρά τις προειδοποιήσεις για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Ενεργειακή στροφή στην Ασία

Η στροφή αυτή είναι περισσότερο εμφανής στην Ασία, όπου κατέληγε το 80% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ πριν από τον πόλεμο. Στην Ινδία, όπου ο άνθρακας καλύπτει σχεδόν το 70% των ενεργειακών αναγκών, η κυβέρνηση έδωσε εντολή να δουλεύουν ασταμάτητα οι μονάδες προκειμένου να καλυφθούν οι ελλείψεις από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. Στη Νότια Κορέα η κυβέρνηση αποφάσισε να παρατείνει τη ζωή των θερμοηλεκτρικών μονάδων που καίνε άνθρακα και ήρε τους περιορισμούς για τη συμμετοχή τους στο ενεργειακό μίγμα. Αντίστοιχα μέτρα έχουν ληφθεί στις Φιλιππίνες, στο Μπαγκλαντές, στην Ταϋλάνδη.

Γιατί η Κίνα αντέχει την ενεργειακή κρίση

Ειδικοί αναλυτές της αγοράς ενέργειας επισημαίνουν ότι προς το παρόν η Κίνα αντέχει καθώς στηρίζεται περισσότερο σε ένα μίγμα άνθρακα, πυρηνικής ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών, παρά στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο. Τα στρατηγικά αποθέματά της σε πετρέλαιο υπολογίζεται ότι αρκούν για τέσσερις μήνες ενώ μπορεί να υπολογίζει στη στήριξη από τη Ρωσία.

Σε δύσκολη θέση η Ευρώπη

Σε δύσκολη θέση περιέρχεται σταδιακά η Ευρώπη που μέσα σε ένα μήνα πολέμου στον Κόλπο είδε το συνολικό κόστος των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων να αυξάνεται κατά 14 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με την Κομισιόν η οποία αναφέρει μεν πως δεν υπήρξαν ελλείψεις καυσίμων αλλά συμβουλεύει όλους να κάνουν οικονομία και να προετοιμάζονται για δύσκολες μέρες. Μέσα σε αυτό το δυσμενές κλίμα, τα προγράμματα απεξάρτησης από το ρυπογόνο κάρβουνο περνούν σε δεύτερη μοίρα.

Το Βερολίνο εξετάζει την επαναλειτουργία των θερμοηλεκτρικών σταθμών που καίνε κάρβουνο

Ίσως θα χρειαστεί να διατηρήσουμε για περισσότερο καιρό τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας που λειτουργούν με άνθρακα, δήλωσε ο καγκελάριος Μερτς την περασμένη εβδομάδα. Η καύση άνθρακα συνέβαλε κατά 22% στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας το 2024 έναντι 60% από ανανεώσιμες πηγές. Το γερμανικό σχέδιο προβλέπει ότι η καύση άνθρακα θα πρέπει να μηδενιστεί μέχρι το 2038. Όμως, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico, η κυβέρνηση του Βερολίνου εξετάζει το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας θερμοηλεκτρικών σταθμών που καίνε κάρβουνο. Οι σταθμοί αυτοί που είναι τώρα κλειστοί θα μπορούσαν να ενταχθούν πάλι στο δίκτυο, προκειμένου να μειωθεί το κόστος της ενέργειας δεδομένου ότι οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί στα ύψη.

Η δήλωση Μερτς

Δεν πρόκειται να ριψοκινδυνεύσω τον πυρήνα της ενεργειακής μας ασφάλειας επειδή συμφωνήσαμε κάποιες προθεσμίες πριν από χρόνια, είπε ο Μερτς αποκαλύπτοντας τις διαθέσεις της κυβέρνησης συνασπισμού η οποία δέχεται πιέσεις από τη βιομηχανία να βάλει περισσότερο άνθρακα στο ενεργειακό μίγμα ελαφρύνοντας παράλληλα το βάρος και τους απλούς καταναλωτές. Πάντως ο καγκελάριος απέκλεισε την επιστροφή στην πυρηνική ενέργεια στο άμεσο μέλλον ενώ χαρακτήρισε αναγκαία τη περαιτέρω ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Στον άνθρακα επέστρεψε η Ιταλία

Στο ίδιο μήκος κύματος η κυβέρνηση της Ιταλίας πέρασε προχθές από την κάτω Βουλή νομοσχέδιο το οποίο παρατείνει κατά 13 χρόνια, μέχρι το 2038, τη λειτουργία θερμοηλεκτρικών σταθμών με άνθρακα. Και τα τέσσερα εργοστάσια της χώρας θα έπρεπε να είχαν κλείσει μέχρι το τέλος του 2025, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει η Ρώμη για το κλίμα. Όμως η κυβέρνηση Μελόνι τα κρατά σε εφεδρεία για την αντιμετώπιση ενεργειακής κρίσης εφόσον συνεχιστεί ο πόλεμος στον Κόλπο. Το νομοσχέδιο θα πρέπει να εγκριθεί και από τη Γερουσία.

Πάντως οι εταίροι της κυβέρνησης συνασπισμού, ιδιαίτερα η Λέγκα, υπήρξαν πολέμιοι των μέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος, όπως άλλωστε όλα τα ακροδεξιά κόμματα της Ευρώπης που αμφισβητούν την κλιματική αλλαγή στην ίδια γραμμή με την κυβέρνηση Τραμπ. Εν τω μεταξύ, με δεδομένη τη μείωση-διακοπή των εισαγωγών από τη Ρωσία, μεγαλώνει διαρκώς η εξάρτηση της Ευρώπης από το αμερικανικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο.