Γιατί παρά το ρεκόρ 12 ετών προς το οποίο οδεύουν οι εκταμιεύσεις για χρηματοδότηση κατοικιών το 2026 υπάρχει προβληματισμός στις τράπεζες – Η λανθασμένη αντίληψη των νοικοκυριών που ανέτρεψε η δράση «Σπίτι Μου»
Κι αυτό διότι η σημερινή ετήσια παραγωγή δανείων αντιστοιχεί σε εργασίες μόλις λίγων εβδομάδων εκείνης της εποχής. Αναλυτικότερα, το 2025 οι εκταμιεύσεις των 2 δισ. ευρώ περίπου για αμιγώς οικιστικά ακίνητα αποτελεί ρεκόρ 11 ετών, ενώ για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια ξεπέρασαν τις αποπληρωμές παλαιών χορηγήσεων. Από αυτά, περίπου 400 εκατ. ευρώ ήταν τραπεζικές χορηγήσεις του προγράμματος «Σπίτι Μου». Η άνοδος σε σχέση με το 2024 ήταν εντυπωσιακή, προσεγγίζοντας το 55%.
Οι προβλέψεις
Για την εφετινή χρονιά οι προϋπολογισμοί των συστημικών ομίλων τοποθετούν τις εκταμιεύσεις ακόμη πιο υψηλά, στην περιοχή των 2,4-2,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, το μεγαλύτερο μέρος, γύρω στα 2 δισ. ευρώ, αφορά τα κλασικά προϊόντα της κατηγορίας και τα υπόλοιπα δάνεια στο πλαίσιο της κρατικής επιδοτούμενης δράσης που θα τρέχει έως και τις αρχές Ιουνίου, μετά την απόφαση της κυβέρνησης για λήξη της νωρίτερα του αρχικώς αναμενομένου.
Το ξεκίνημα του 2026 είναι ενθαρρυντικό για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, στο α’ τρίμηνο οι συμβάσεις νέων στεγαστικών δανείων έχουν ήδη φτάσει τα 687 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για διπλάσια επίπεδα σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Αποτελούν δε την καλύτερη επίδοση που καταγράφεται σε ποδαρικό χρονιάς από το 2014.
Εν τούτοις, η αγορά έχει ακόμη να διανύσει πολύ δρόμο για να καλύψει έστω μέρος της απόστασης που τη χωρίζει από τα πρώτα χρόνια μετά την είσοδο της χώρας στο ευρώ, όταν σε ετήσια βάση εκταμιεύονταν ακόμη και 12 δισ. ευρώ.
Κυρίαρχα μετρητά
Οπως λέει τραπεζική πηγή, «παρά τη σημαντική άνοδο των συναλλαγών σε οικιστικά ακίνητα, ένα πολύ μικρό ποσοστό, που ενδεχομένως να μην ξεπερνά ούτε το 10%, ολοκληρώνεται με χρήση τραπεζικού δανεισμού». Κι αυτό διότι όπως εξηγεί, «η πλειονότητα των αγοραστών, Ελλήνων και ξένων, διαθέτει την απαραίτητη ρευστότητα για να αποκτήσει την ακίνητη περιουσία που την ενδιαφέρει».
Ταυτόχρονα, προσθέτει το ίδιο στέλεχος, «μετά από μία μακρά περίοδο αυστηροποίησης λόγω κρίσης των πιστοδοτικών μας πολιτικών, δημιουργήθηκε λανθασμένα η αίσθηση στην κοινή γνώμη ότι οι τράπεζες δεν δίνουν δάνεια. Ισως πρόκειται για τον βασικό λόγο που οι εργασίες μας δεν έχουν ανακάμψει σε μεγαλύτερο βαθμό, σε μία κατά τα άλλα εξαιρετική περίοδο για την κτηματαγορά».
Η αποδόμηση
Αναγνωρίζει πάντως τη συμβολή του προγράμματος «Σπίτι Μου» για την αποδόμηση αυτής της λανθασμένης, όπως τη χαρακτηρίζει, αντίληψης. «Η μεγαλύτερη επιτυχία της κρατικής δράσης συνίσταται όχι τόσο σε επίπεδο ενίσχυσης των εργασιών μας, αλλά στην πληθώρα των επαφών που είχαμε με πελάτες, πολλοί εκ των οποίων είχαν να εμφανιστούν χρόνια στα καταστήματά μας. Παρότι είχαν στεγαστικές ανάγκες, η ικανοποίηση των οποίων περνούσε μέσα από τη χρηματοδότησή τους, θεωρούσαν ότι οι κάνουλες των τραπεζών παραμένουν κλειστές». Δεν είναι βέβαια μόνο αυτό το πρόβλημα που συγκρατεί τους όγκους των νέων δανείων. Η περιορισμένη σε σχέση με τη ζήτηση προσφορά κατάλληλων ακινήτων σε τιμές που μπορεί να αντέξει το μέσο νοικοκυριό, ασκεί πρόσθετες πιέσεις.
Τα επιτόκια
Οι τράπεζες πάντως από την πλευρά τους δίνουν μάχη για την προσέλκυση όσων πληρούν τα συνήθη πιστοληπτικά κριτήρια και έχουν εντοπίσει ακίνητο που πληροί τις ανάγκες τους. Ο ανταγωνισμός είναι ιδιαίτερα έντονος τους τελευταίους μήνες, πιέζοντας σε ακόμη πιο χαμηλά επίπεδα τα σταθερά επιτόκια, που παραμένουν πρώτα στις προτιμήσεις των δανειοληπτών.
Τους τελευταίους μήνες ορισμένες τράπεζες λάνσαραν νέα πιο προνομιακά προγράμματα με αμετάβλητες δόσεις για περίοδο από 3 έως και 10 έτη. Πρόκειται για μία εξέλιξη που αναγκάζει το σύνολο του συστήματος να συνεχίσει την προσφορά ελκυστικών επιτοκίων, τα οποία πλέον κινούνται στα όρια του κόστους, μετά την αναστάτωση που έχει προκαλέσει στη σχετική αγορά παραγώγων ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
