Ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ απειλούσε δημοσίως το Ιράν με ολική καταστροφή, υπήρχαν ενδείξεις διπλωματικής δυναμικής στα παρασκήνια
Αξιωματούχοι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ έμαθαν τη Δευτέρα για μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη για το Ιράν.
Ενώ το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ πλησίαζε: ο Ανώτατος Ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είχε δώσει εντολή στους διαπραγματευτές του, για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, να προχωρήσουν προς την επίτευξη συμφωνίας.
Αυτή η αναφορά στη διπλωματία που απέτρεψε την κλιμάκωση, προς το παρόν, βασίζεται σε συνομιλίες με έντεκα πηγές με γνώση των συνομιλιών, σύμφωνα με το Axios.
Τι προηγήθηκε
Ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ απειλούσε δημοσίως με ολική καταστροφή, υπήρχαν ενδείξεις διπλωματικής δυναμικής πίσω από τα παρασκήνια — αν και ακόμη και πηγές κοντά στον Τραμπ δεν γνώριζαν ποιο αποτέλεσμα να αναμένουν μέχρι την ανακοίνωση της εκεχειρίας.
Οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή και αξιωματούχοι στο Πεντάγωνο πέρασαν αυτές τις τελευταίες ώρες προετοιμάζοντας μια μαζική εκστρατεία βομβαρδισμών κατά των ιρανικών υποδομών και προσπαθώντας να καταλάβουν προς τα πού κλίνει ο Τραμπ.
«Δεν είχαμε ιδέα τι επρόκειτο να συμβεί. Ήταν τρελό», είπε ένας αξιωματούχος της άμυνας.
Παράλληλα, οι σύμμαχοι στην περιοχή ετοιμάζονταν για ιρανικά αντίποινα σε άνευ προηγουμένου κλίμακα.
Μέσα στο Ιράν, ορισμένοι πολίτες εγκατέλειπαν τα σπίτια τους σε μια προσπάθεια να αποφύγουν τις άμεσε επιθέσεις.
Το σκηνικό
Τη Δευτέρα το πρωί, ενώ ο Τραμπ χαιρετούσε το πλήθος σε μια πασχαλινή γιορτή στο Λευκό Οίκο, ένας «πολύ θυμωμένος» Στιβ Γουίτκοφ μιλούσε στο τηλέφωνο.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος είπε στους μεσολαβητές ότι η αντιπρόταση 10-σημείων που οι ΗΠΑ είχαν μόλις λάβει από το Ιράν ήταν «μια καταστροφή, μια καταστροφή», ανέφερε πηγή με άμεση γνώση.
Αυτό σηματοδότησε την αρχή μιας «χαοτικής» ημέρας τροποποιήσεων, με τους πακιστανικούς μεσολαβητές να διαβιβάζουν νέα σχέδια μεταξύ του Γουίτκοφ και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκί, και τους υπουργούς Εξωτερικών της Αιγύπτου και της Τουρκίας να προσπαθούν να γεφυρώσουν τις διαφορές.
Μέχρι το βράδυ της Δευτέρας, οι μεσολαβητές είχαν λάβει την έγκριση των ΗΠΑ για μια επικαιροποιημένη πρόταση για εκεχειρία δύο εβδομάδων.
Στη συνέχεια, εναπέκειτο στον Χαμενεΐ — ο οποίος, σύμφωνα με τις πηγές, συμμετείχε ενεργά στη διαδικασία τη Δευτέρα και την Τρίτη — να λάβει μια απόφαση.
Η ίντριγκα
Η συμμετοχή του νέου ανώτατου ηγέτη ήταν αναγκαστικά μυστική και επίπονη.
Αντιμετωπίζοντας ενεργή απειλή δολοφονίας από το Ισραήλ, ο Χαμενεΐ επικοινωνούσε κυρίως μέσω αγγελιοφόρων που του παρέδιδαν σημειώματα.
Δύο πηγές χαρακτήρισαν την έγκριση του Χαμενεΐ προς τους διαπραγματευτές του να συνάψουν συμφωνία ως «σημαντική πρόοδο».
Η περιφερειακή πηγή ανέφερε ότι ο Αραγκί διαδραμάτισε επίσης κεντρικό ρόλο τόσο στη διαχείριση των διαπραγματεύσεων όσο και στην πίεση των διοικητών της Επαναστατικής Φρουράς να αποδεχθούν τη συμφωνία.
Η Κίνα συμβούλευε επίσης το Ιράν να αναζητήσει μια διέξοδο.
Τελικά, όμως, όλες οι σημαντικές αποφάσεις τη Δευτέρα και την Τρίτη πέρασαν από τον Χαμενεΐ.
«Χωρίς το πράσινο φως του, δεν θα υπήρχε συμφωνία», ανέφερε η περιφερειακή πηγή.
Πώς προχώρησε
Ήταν σαφές από το πρωί της Τρίτης 7 Απριλίου ότι σημειωνόταν πρόοδος, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τον Τραμπ να προβεί στην πιο δυσοίωνη απειλή του:
«Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα εξοντωθεί απόψε».
Ορισμένα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το Ιράν διέκοπτε τις συνομιλίες ως αντίδραση, αλλά πηγές που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις δήλωσαν στην Axios ότι δεν ίσχυε κάτι τέτοιο και ότι στην πραγματικότητα υπήρχε κάποια δυναμική.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς τηλεφωνούσε από την Ουγγαρία, επικοινωνώντας κυρίως με τους Πακιστανούς.
Εν τω μεταξύ, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου βρισκόταν σε συχνή επαφή καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας με τον Τραμπ και την ομάδα του — αν και οι Ισραηλινοί ανησυχούσαν όλο και περισσότερο ότι είχαν χάσει τον έλεγχο της διαδικασίας.
Η απάντηση του Τραμπ
Γύρω στο μεσημέρι της Τρίτης (ώρα Ανατολικής Ακτής), υπήρχε μια γενική αντίληψη ότι τα μέρη συγκλίνουν σε μια εκεχειρία δύο εβδομάδων.
Τρεις ώρες αργότερα, ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεμπάζ Σαρίφ δημοσίευσε τους όρους στο X και κάλεσε τις δύο πλευρές να τους αποδεχθούν.
Ο Τραμπ άρχισε αμέσως να λαμβάνει τηλεφωνήματα και μηνύματα κειμένου από σκληροπυρηνικούς συμμάχους και εμπιστούς του που τον προέτρεπαν να την απορρίψει.
Τόσο μεγάλη ήταν η σύγχυση γύρω από τη σκέψη του Τραμπ, ακόμη και μεταξύ των στενών συνεργατών του, που πολλοί άνθρωποι που είχαν μιλήσει με τον Τραμπ μόλις μία ή δύο ώρες νωρίτερα εξακολουθούσαν να πιστεύουν ότι θα απορρίψει την πρόταση εκεχειρίας — μέχρι τη στιγμή που την αποδέχτηκε.
Λίγο πριν δημοσιεύσει την απάντησή του, ο Τραμπ μίλησε με τον Νετανιάχου για να εξασφαλίσει τη δέσμευσή του να τηρήσει την εκεχειρία.
Στη συνέχεια, μίλησε με τον Πακιστανό στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ για να κλείσει τη συμφωνία.
Στο μέτωπο, οι αμερικανικές δυνάμεις έλαβαν την εντολή να αποσυρθούν 15 λεπτά μετά την ανάρτηση του Τραμπ.
Ο Αραγτσί από μεριάς του, συνέχισε, δηλώνοντας ότι το Ιράν θα τηρήσει την εκεχειρία και θα ανοίξει το Στενό του Ορμούζ σε πλοία που λειτουργούν «σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν».
Μία εύθραυστη κατάσταση
Μένει να δούμε πολλά πράγματα.
Για αρχή, σε ποιο βαθμό το Ιράν θα επιτρέψει την επανέναρξη της ναυτιλίας και πόσο σταθερός θα είναι ο Νετανιάχου στην τήρηση της εκεχειρίας.
Ένας ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Νετανιάχου είχε λάβει διαβεβαιώσεις ότι οι ΗΠΑ θα επιμείνουν στις ειρηνευτικές συνομιλίες ώστε το Ιράν να παραδώσει το πυρηνικό του υλικό, να σταματήσει τον εμπλουτισμό και να εγκαταλείψει την απειλή των βαλλιστικών πυραύλων.
Ο Βανς πιθανότατα θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί για την Παρασκευή στο Πακιστάν — αναμφισβήτητα η πιο σημαντική αποστολή της πολιτικής του καριέρας.
Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη σημαντικές διαφορές μεταξύ των οραμάτων των ΗΠΑ και του Ιράν για μια συμφωνία, αφήνοντας την πολύ ρεαλιστική πιθανότητα να ξαναρχίσει ο πόλεμος.
Ένας άνδρας κρατά μια φωτογραφία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ενώ καίγονται οι σημαίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, καθώς ο κόσμος συγκεντρώνεται μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας δύο εβδομάδων στον πόλεμο του Ιράν, στην Τεχεράνη, Ιράν, 8 Απριλίου 2026. Majid Asgaripour/WANA
Τι θα ακολουθήσει;
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λέβιτ αναμένεται να δώσουν συνεντεύξεις Τύπου την Τετάρτη, κατακρίνωντας όσους επέκριναν τις υποσχέσεις του Τραμπ να εξαφανίσει το Ιράν.
Σύμφωνα με το Axios, πρόκειται υποστηρίξουν ότι ήταν οι απειλές του Τραμπ που κατέστησαν δυνατή τη συμφωνία.
Από την άλλη, το ιρανικό καθεστώς, προβάλλει ακριβώς το αντίθετο επιχείρημα, δηλαδή ότι η εκεχειρία επετεύχθη παρά τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ.
Αυτό που σίγουρα είναι αβέβαιο είναι αν οι απειλές θα σταματήσουν.
