Η Τουρκία επαναφέρει τις πάγιες θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες με επιστολή στον ΟΗΕ
Σε επαναφορά –για ακόμη μία φορά– των πάγιων θέσεών της σχετικά με τη χάραξη θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο προχωρά η Τουρκία, με επιστολή που κατέθεσε στα Ηνωμένα Έθνη στις 16 Φεβρουαρίου 2026, ως απάντηση σε σχετικές ρηματικές διακοινώσεις Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου.
Αμφισβήτηση ελληνικών και κυπριακών θέσεων
Στην επιστολή της, η Άγκυρα επαναλαμβάνει ότι τα όρια της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ της στην Ανατολική Μεσόγειο αποτυπώνονται –κατά την ίδια– στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, καθώς και στη συμφωνία του 2011 με την αποκαλούμενη «Τουρκική Δημοκρατία Βορείου Κύπρου».
Παράλληλα, η Τουρκία επιμένει στη θέση ότι τα ελληνικά νησιά δεν διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, επικαλούμενη διεθνή νομολογία περί «περιορισμένης επήρειας» νησιών σε ορισμένες περιπτώσεις. Κατηγορεί μάλιστα την Αθήνα για «επιλεκτική ερμηνεία» του Δικαίου της Θάλασσας και για «υπερβολικές αξιώσεις» ως προς τα θαλάσσια όριά της.
Στο στόχαστρο η συμφωνία Ελλάδας–Αιγύπτου και ο θαλάσσιος σχεδιασμός
Η Άγκυρα απορρίπτει τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, καθώς και τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που κατέθεσε η Αθήνα τον Απρίλιο του 2025 στις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές.
Σύμφωνα με την τουρκική επιχειρηματολογία, περιοχές που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό «παραβιάζουν τουρκικές θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας» τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Στο ίδιο πλαίσιο, η Άγκυρα αμφισβητεί τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και τη μέση γραμμή που αποτυπώθηκε με τον νόμο του 2011, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μονομερή πράξη που δεν την δεσμεύει.
Τα θαλάσσια τεμάχια νότια της Κρήτης
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς έως τα εξωτερικά όρια της μέσης γραμμής εκτείνονται τα θαλάσσια τεμάχια «Κρήτη 1» και «Κρήτη 2», όπου αναμένεται να δραστηριοποιηθεί η αμερικανική Chevron το αργότερο έως τις αρχές του 2027.
Παράλληλα, η Τουρκία υπερασπίζεται το δικαίωμα της μεταβατικής κυβέρνησης της Λιβύης να συνάπτει διμερείς συμφωνίες, παρά το γεγονός ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν έχει επικυρωθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης και έχει απορριφθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επίκληση της Διακήρυξης των Αθηνών
Ενδιαφέρον προκαλεί η επίκληση από την τουρκική πλευρά της Διακήρυξης των Αθηνών ως πλαισίου επίλυσης διαφορών «μέσω απευθείας διαβουλεύσεων ή άλλων μέσων κοινής επιλογής», όπως προβλέπεται στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ.
Ωστόσο, η Άγκυρα παρουσιάζει τη Διακήρυξη ως πλαίσιο που –κατά την ερμηνεία της– θα πρέπει να αποτρέπει μονομερείς πρωτοβουλίες της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η επαναφορά των τουρκικών θέσεων υπογραμμίζει τα περιορισμένα περιθώρια προόδου στον ελληνοτουρκικό διάλογο, παρά τις κατά καιρούς δημόσιες αναφορές στην ανάγκη επίλυσης διαφορών βάσει του Διεθνούς Δικαίου.
Η απάντηση της Αθήνας
Διπλωματικές πηγές από την Αθήνα χαρακτήρισαν την τουρκική επιστολή αναμενόμενη, απορρίπτοντας το περιεχόμενό της ως αυθαίρετη ερμηνεία του Διεθνούς Δικαίου και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τα νησιά διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, όπως και τα ηπειρωτικά εδάφη, στο πλαίσιο της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Η Αθήνα προαναγγέλλει ότι θα απαντήσει επισήμως στα Ηνωμένα Έθνη.
