Το τουρκικό ΥΠΑΜ αναφερόμενο στις έρευνες για υδρογονάνθρακες νότια της Κρήτης που πρόκειται να λάβουν χώρα τις χαρακτηρίζει ως αντίθετες με το διεθνές δίκαιο και μονομερείς ενέργειες της Ελλάδας.
Έντονη είναι η ενόχληση του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας για τις δραστηριότητες που θα λάβουν χώρα μετά τις υπογραφές της Ελλάδας με τη Chevron – HELLENiQ ENERGY που αφορούν την παραχώρηση αποκλειστικών δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Αντίθετες με το διεθνές δίκαιο οι έρευνες λέει η Τουρκία
Σύμφωνα με το κρατικό κανάλι της Τουρκίας TRT, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας χαρακτηρίζει τις δραστηριότητες της Ελλάδας για έρευνες υδρογονανθράκων στο νότιο τμήμα της Κρήτης, σε συνεργασία με διεθνείς εταιρείες, ως αντίθετες με το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας, και ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες των λιβυκών αρχών σε αυτό το θέμα.
Όπως ισχυρίζονται πηγές του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από πηγές του υπουργείου, αξιολογήθηκε η συμφωνία μεταξύ της Ελλάδας και της εταιρείας Chevron και οι δραστηριότητες στην περιοχή, με την Άγκυρα να υποστηρίζει ότι παρακολουθεί στενά τις «μονομερείς δραστηριότητες της Ελλάδας στα πεδία υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης».
Τουρκικό ΥΠΑΜ: Παράνομες οι έρευνες νότια της Κρήτης
Σύμφωνα με το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας οι μονομερείς δραστηριότητες της Ελλάδας σε συνεργασία με διεθνείς εταιρείες στα κοιτάσματα υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης, αν και δεν επηρεάζουν άμεσα τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της χώρας μας, συνιστούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας.
Αναφέρουν δε ότι η Τουρκία είναι αντίθετη «σε αυτή την παράνομη δραστηριότητα που επιχειρείται να λάβει χώρα κατά παράβαση του Μνημονίου Συνεννόησης του 2019 μεταξύ της Λιβύης και της χώρας μας σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες αρμοδιότητας και των θαλάσσιων ζωνών αρμοδιότητας που η Λιβύη κοινοποίησε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στις 27 Μαΐου 2025. Συνεχίζουμε να παρέχουμε την απαραίτητη υποστήριξη στις αρχές της Λιβύης για να αναλάβουν πρωτοβουλίες κατά των μονομερών και παράνομων δραστηριοτήτων της Ελλάδας».
Αξίζει να σημειωθεί ότι για την Ελλάδα το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι παράνομο, ανυπόστατο και αδύνατο να προκαλέσει τετελεσμένα, τα οποία να αναγνωρίζονται σε διεθνές επίπεδο.
Υπενθυμίζεται ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν έχει κυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ενώ ο Ακίλα Σάλεχ πρόεδρος του Σώματος (που πρόσκειται στην πλευρά Χαφτάρ) τον περασμένο Δεκέμβριο σε συνέντευξη του στο Λιβυκό Πρακτορείο Ειδήσεων (LANA) λίγες μέρες μετά την επίσκεψη του στην Αθήνα, υπογράμμιζε ότι η Λιβύη δεν θα αποδεχθεί την επιβολή οποιασδήποτε θαλάσσιας συμφωνίας χωρίς τη νόμιμη έγκριση της Βουλής και τόνισε ότι ο διάλογος είναι ο μόνος τρόπος επίλυσης των διαφορών. Παράλληλα δήλωνε την ετοιμότητα της κυβέρνησης που εδρεύει στην Ανατολική Λιβύη για διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα, την Αίγυπτο και την Τουρκία για διευθέτηση των θαλασσίων ζωνών.
Άκυρο το τουρκολιβυκό μνημόνιο και διαπραγματεύσεις με Ελλάδα – Αίγυπτο και Τουρκία
Αναφερόμενος δε στην υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου είχε αναφέρει ότι η κυβέρνηση Σάρατζ (GNA) υπέγραψε το μνημόνιο χωρίς νόμιμη αρμοδιότητα και ότι μόνο η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει το αποκλειστικό δικαίωμα έγκρισης διεθνών συνθηκών.
Την ίδια στιγμή υπογράμμιζε ότι αναμένονται νέες διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο, την Ελλάδα και την Τουρκία, μέσω της κυβέρνησης της Ανατολικής Λιβύης, οι οποίες θα έχουν στόχο μια δίκαιη και ισορροπημένη οριοθέτηση που θα διασφαλίζει τα λιβυκά συμφέροντα.
Ο ίδιος σημείωνε ότι η Λιβύη απορρίπτει κάθε παραχώρηση των θαλάσσιων συνόρων της και ότι ειδικές τεχνικές επιτροπές εργάζονται για την κατάρτιση πλήρους και τεκμηριωμένης θέσης για το θέμα.
Όπως διεμήνυε δε ο Ακίλα Σάλεχ καμία συμφωνία δεν θα εγκριθεί εάν δεν περάσει από τις συνταγματικές διαδικασίες της Βουλής και επανέλαβε ότι το μνημόνιο δεν παρουσιάστηκε ποτέ στο Κοινοβούλιο, διότι η κυβέρνηση της Τρίπολης δεν είχε λάβει ψήφο εμπιστοσύνης.
Σύμφωνα με όσα είχε αναφέρει ο ίδιος, η Λιβύη βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια νέα ευκαιρία να επανακαθορίσει τη θαλάσσια θέση της, μέσα από διάλογο με την Αίγυπτο, την Ελλάδα και την Τουρκία. Τόνιζε δε ότι η επόμενη φάση πρέπει να βασιστεί στη συνεννόηση και όχι στη σύγκρουση και ξεκαθάρισε ότι η κυριαρχία της Λιβύης στα χωρικά της ύδατα είναι αδιαπραγμάτευτη.
Οι διαπραγματεύσεις Ελλάδας – Λιβύης
Αξίζει να σημειωθεί ότι τεχνικές επιτροπές Ελλάδας και Λιβύης (σσ κυβέρνηση της Τρίπολης) έχουν ήδη οριστεί προκειμένου να διεξάγουν διαπραγματεύσεις από τον περασμένο Σεπτέμβριο, οπότε και είχε επισκεφθεί την Αθήνα για συνάντηση με το Γιώργο Γεραπετρίτη ο Λίβυος ΥΠΕΞ, της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας, Ταχέρ Σαλέμ αλ Μπαούρ, και έγινε η πρώτη συνάντηση, για οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ των δύο χωρών. Διαπραγματεύσεις οι οποίες είχαν διακοπεί για 15 χρόνια. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει ωστόσο ένα σημαντικό αγκάθι στη συνεννόηση μεταξύ Αθήνας και Τρίπολης.
Οι τουρκικές έρευνες
Σύμφωνα με άρθρο στο τουρκικό πρακτορείο Ανατολού, με τίτλο «η Τουρκία ενισχύει τις διασυνοριακές της συνεργασίες στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου», σημειώνεται μεταξύ άλλων ότι η τουρκική εταιρεία TPAO «αναμένεται να ξεκινήσει γεωτρήσεις στη Σομαλία τον Απρίλιο σε ένα πεδίο όπου προηγουμένως διεξήγαγε σεισμικές έρευνες και να πραγματοποιήσει έρευνες υδρογονανθράκων σε 2 οικόπεδα στη Λιβύη σε συνεργασία με την Repsol και την MOL, και σε 5 πεδία στο Πακιστάν».
Όπως αναφέρει το πρακτορείο μιλώντας για πιθανές συνεργασίες σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές εντός του πεδίου εφαρμογής αυτών των συμφωνιών, η καθηγήτρια Μπρέντα Σάφερ της Ναυτικής Σχολής των ΗΠΑ δήλωσε ότι «η συνεργασία με την Chevron στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της Συρίας, δημιουργεί πολλά πλεονεκτήματα για την Τουρκία. Πρώτον, η Chevron διαθέτει εξαιρετικά προηγμένες τεχνολογικές δυνατότητες. Δεύτερον, η Chevron έχει έργα σε πολλές χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, όπως το Ισραήλ. Αυτό προσφέρει τη δυνατότητα αποφυγής συγκρούσεων, ενώ παράλληλα προωθεί τις δραστηριότητες εξερεύνησης».
Την ίδια στιγμή ο Sohbet Karbuz, Διευθυντής Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου στον Οργανισμό Ενέργειας και Κλίματος της Μεσογείου επισημαίνει ότι «οι συνεργασίες που δημιουργούνται στο εσωτερικό μπορούν να ανοίξουν πόρτες σε διεθνείς συνεργασίες και να πολλαπλασιάσουν τους σπόρους που έχει σπείρει η TPAO στην πορεία της να γίνει παγκόσμιος παράγοντας. Η σπορά αυτών των σπόρων όσο το δυνατόν περισσότερο σε κοντινές γεωγραφικές περιοχές όπως η Μαύρη Θάλασσα, η Κασπία Θάλασσα και ιδιαίτερα η περιοχή της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της Συρίας, της Λιβύης, της Αιγύπτου και του Λιβάνου, θα ήταν ωφέλιμη για τα πιθανά γεωστρατηγικά και γεωοικονομικά οφέλη της χώρας μας».
