Οι έμμεσες συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στη Γενεύη δεν παρουσίασαν κάποια ιδιαίτερη πρόοδο – Την ίδια στιγμή η ένταση αυξάνεται ενώ το Ισραήλ έχει ξεκινήσει πολεμικές προετοιμασίες
Ο κίνδυνος πολεμικής ανάφλεξης στο Ιράν με απρόβλεπτες συνέπειες για την ευρύτερη περιοχή, δεν έχει υποχωρήσει παρά τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Το δεύτερο «ραντεβού» των δύο αντιπροσωπειών στην πρεσβεία του Ομάν στη Γενεύη κράτησε λίγες ώρες και οι δηλώσεις που ακολούθησαν δεν αποκάλυψαν κάποια σημαντική πρόοδο.
Περισσότερο το Ιράν, και λιγότερο οι ΗΠΑ, έστειλαν το μήνυμα ότι «μας ενδιαφέρει ο διάλογος» και «συνεχίζουμε να συζητάμε», αν και μπορεί «να μην καταλήξουμε πουθενά».
«Τελικά, καταφέραμε να καταλήξουμε σε ένα σύνολο κατευθυντήριων αρχών, βάσει των οποίων θα προχωρήσουμε και θα αρχίσουμε να εργαζόμαστε για το κείμενο μιας πιθανής συμφωνίας», δήλωσε ο ιρανός ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί, στην κρατική τηλεόραση μετά τις συνομιλίες και εκτίμησε ότι θα χρειαστεί χρόνος για να μειωθεί το χάσμα μεταξύ των χωρών, το οποίο όμως μπορεί τελικά να μη γεφυρωθεί.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι ντι Βανς, από την άλλη ήταν ακόμα πιο επιφυλακτικός. «Από ορισμένες απόψεις, πήγε καλά. Αλλά από άλλες απόψεις, ήταν πολύ σαφές ότι ο πρόεδρος έχει θέσει κάποιες κόκκινες γραμμές που οι Ιρανοί δεν είναι ακόμη πρόθυμοι να αναγνωρίσουν», δήλωσε ο Βανς και επανέλαβε ότι η απόφαση για στρατιωτική επίθεση στο Ιράν είναι στα χέρια του προέδρου.
Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ που δεν μπορεί να δεχτεί το Ιράν
Οι κόκκινες γραμμές του Τραμπ δεν αφορούν μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Τεχεράνη έχει υπογράψει συνθήκη για τη μη διάδοση των πυρηνικών και είχε συμφωνήσει με τις ΗΠΑ περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων, πριν ο Τραμπ τινάξει στον αέρα τη συμφωνία κατά την πρώτη θητεία του.
Η διάθεση συμβιβασμού για το πυρηνικό του πρόγραμμα και εξεύρεσης λύσης για την άρση των κυρώσεων περιλαμβάνεται στη στρατηγική του Ιράν, πόσο μάλλον όταν εκ των πραγμάτων οι πυρηνικές του ικανότητες έχουν υποστεί ισχυρό πλήγμα από την πρόσφατη αμερικανική επίθεση.
Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ όμως εκτείνονται περεταίρω, στο πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν αλλά και στις συμμαχίες του στην περιοχή, ζητήματα για τα οποία η Τεχεράνη δεν πρόκειται να υποχωρήσει καθώς αυτό θα σηματοδοτούσε την υποταγή της στην Ουάσιγκτον.
Σε απόσταση βολής οι στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ
Η στρατιωτική περικύκλωση του Ιράν από τις ΗΠΑ υποδηλώνει ότι οι διαπραγματεύσεις είναι στην πραγματικότητα μέσο εκβιασμού. Το αεροπλανοφόρο – USS Abraham Lincoln, με σχεδόν 80 αεροσκάφη – βρισκόταν την Κυριακή περίπου 700 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές, σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες.
Η θέση αυτή υποδηλώνει ότι δεκάδες αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη F-35 και F-18 βρίσκονται σε απόσταση βολής από το Ιράν.
Η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να σταλεί ακόμα ένα αεροπλανοφόρο – το μεγαλύτερο που διαθέτουν οι ΗΠΑ- με τη συνοδευτική του δύναμη στον Κόλπο δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας.
Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ όμως εκτείνονται περεταίρω, στο πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν αλλά και στις συμμαχίες του στην περιοχή
Η μέχρι τώρα τακτική του Τραμπ δείχνει εξάλλου ότι όταν στέλνει τον στρατό σε κάποια περιοχή φροντίζει να τον χρησιμοποιήσει, έστω και περιορισμένα, για να παζαρέψει ένα καλύτερο «deal».
Οι Ιρανοί που δέχτηκαν επίθεση το καλοκαίρι ενώ υποτίθεται ήταν σε εξέλιξη διαπραγματευτική διαδικασία με τις ΗΠΑ, προσπαθούν να αποτρέψουν μία επανάληψη αυτού του σεναρίου.
Επίδειξη δύναμης από Τεχεράνη
Η πραγματοποίηση στρατιωτικών ασκήσεων με πραγματικά πυρά στα Στενά του Ορμούζ και η ανακοίνωση ότι αυτά θα κλείσουν προσωρινά την ώρα που ήταν σε εξέλιξη οι συνομιλίες στη Γενεύη αποσκοπεί στο να δείξει στις ΗΠΑ και πολύ περισσότερο στους περιφερειακούς συμμάχους τους ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει με όλα τα μέσα που διαθέτει εάν ο αμερικανικός στρατός επιτεθεί ξανά.
Οι κινήσεις αποτροπής του Ιράν που παράλληλα προσπαθεί να κερδίσει χρόνο με τις διαπραγματεύσεις, έρχονται μετά τα σημάδια κλιμάκωσης από τις ΗΠΑ.
Στιγμιότυπο από στρατιωτική άσκηση στο νότιο Ιράν
Η απόφαση για την αποστολή του δεύτερου αεροπλανοφόρου στον Κόλπο συνοδεύεται με την επαναφορά των δηλώσεων του Τραμπ για την ανάγκη αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, αλλά και τη συνάντησή του με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο που από ό,τι φαίνεται επηρέασε τον αμερικανό πρόεδρο στη σκλήρυνση της στάσης του.
Η ισραηλινή κυβέρνηση αντιτίθεται σθεναρά σε οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν και σύμφωνα με τον αναλυτή της ισραηλινής Haaretz, Άμος Χάρελ, ο ισραηλινός στρατός έχει ξεκινήσει πολεμικές προετοιμασίες για το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης με την Τεχεράνη.
Σε αυτές περιλαμβάνονται και προετοιμασίες άμυνας αλλά και συμμετοχής σε μία πιθανή αμερικανική επίθεση.
Τα υπόλοιπα κράτη της περιοχής προσπαθούν να μεσολαβήσουν ώστε να αποφευχθεί κάποιο στρατιωτικό επεισόδιο που θα μπορούσε να ανοίξει τις «πύλες της Κόλασης» στη Μέση Ανατολή αλλά και ευρύτερα.
Ο μη ρεαλιστικός στόχος της «ανατροπής καθεστώτος»
Τα μηνύματα που έρχονται από το Πεντάγωνο μέσω διαρροών στον Τύπο, αναφέρουν ότι ο αμερικανικός στρατός ετοιμάζεται για στρατιωτικές επιθέσεις που θα μπορούσαν να διαρκέσουν εβδομάδες. Αυτό από μόνο του είναι εξαιρετικά επικίνδυνο γιατί σημαίνει ανταλλαγή και κλιμάκωση επιθέσεων με το Ιράν που θα μπορούσε να έχει ανεξέλεγκτες συνέπειες.
Η Τεχεράνη έχει απειλήσει ότι εάν δεχτεί επίθεση θα στοχεύσει αμερικανικούς στόχους στην περιοχή και θα κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, το πιο κρίσιμο πέρασμα για τις εξαγωγές πετρελαίου παγκόσμια.
Η ανατροπή καθεστώτος στο Ιράν παραμένει μη ρεαλιστικός στόχος για τις ΗΠΑ καθώς θα προϋπέθετε εισβολή και κατοχή, και πάλι με αμφίβολα αποτελέσματα όπως έδειξε η εμπειρία του Αφγανιστάν και του Ιράκ.
Όσον αφορά το αφήγημα περί στήριξης του κόσμου που εξεγείρεται ενάντια στο καθεστώς του Ιράν, αυτό έχει ξεχαστεί ακόμα και από τους ίδιους τους Αμερικανούς που ξεκίνησαν τον νέο κύκλο έντασης με αφορμή την αιματηρή καταστολή της εξέγερσης.
Με το όργιο καταστολής που εξαπέλυσε το καθεστώς αλλά και τις απειλές των ΗΠΑ για επέμβαση, το κίνημα που συγκλόνισε το Ιράν έχει υποχωρήσει. Τουλάχιστον προς το παρόν καθώς οι αιτίες που οδήγησαν στο ξέσπασμα των διαδηλώσεων παραμένουν, και η οργή εναντίον του καθεστώτος που δολοφόνησε χιλιάδες έχει βαθύνει, ακόμα κι αν η εξωτερική απειλή έδωσε τη δυνατότητα στην ιρανική ηγεσία να παραμείνει ζωντανή.
Τα σύννεφα πολέμου συγκεντρώνονται ξανά πάνω από το Ιράν, με τις ΗΠΑ πιθανώς να προσανατολίζονται σε επιχειρήσεις αποκεφαλισμού της ηγεσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Προς το παρόν ο Τραμπ ετοιμάζεται να προεδρεύσει στη συνεδρίαση του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα την Πέμπτη, όπου θα παρευρεθούν και ηγέτες των αραβικών κρατών της περιοχής.
Εκεί εν μέσω επευφημιών για τον πρόεδρο που κατάφερε να «φέρει ειρήνη στη Μέση Ανατολή», οι παρασκηνιακές συζητήσεις θα αφορούν έναν νέο πόλεμο που ετοιμάζεται να ξεσπάσει.
