Σε χρονικό ορίζοντα ενός έτους –και όχι έξι μηνών όπως προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός– θα ολοκληρωθεί τελικά η κατασκευή των αντιγράφων των ορειχάλκινων ανάγλυφων ιταλικών πλακών, που πρόκειται να τοποθετηθούν στα προσκυνητάρια του αρχαιολογικού χώρου της Φιλέρημος, κατά μήκος της διαδρομής προς τον Σταυρό του Μαρτυρίου.
Πρόσφατα τροποποιήθηκε η προγραμματική σύμβαση που είχε υπογραφεί τον περασμένο Αύγουστο μεταξύ του Υπουργείο Πολιτισμού και της Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με αποτέλεσμα η διάρκεια υλοποίησης του έργου να επεκταθεί σε δώδεκα μήνες. Το έργο φέρει τον τίτλο «Αναπαραγωγή εκμαγείων (αντιγράφων) των ορειχάλκινων ανάγλυφων ιταλικών πλακών και επανατοποθέτησή τους στον αρχαιολογικό χώρο της Φιλερήμου Ρόδου».
Με βάση το νέο χρονοδιάγραμμα, τα αντίγραφα αναμένεται να είναι έτοιμα το καλοκαίρι, ώστε να τοποθετηθούν στα κενά προσκυνητάρια. Υπενθυμίζεται ότι οι αυθεντικές πλάκες αποσπάστηκαν βίαια τον Φεβρουάριο του 2024, όταν επτά από τις συνολικά δεκατέσσερις αφαιρέθηκαν από τον λόφο της Φιλερήμου. Μετά την ανεύρεσή τους από τις διωκτικές αρχές, η Αρχαιολογική Υπηρεσία απομάκρυνε προληπτικά και τις υπόλοιπες, με αποτέλεσμα σήμερα και οι δεκατέσσερις να φυλάσσονται στις αποθήκες της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου.
Οι ορειχάλκινες ανάγλυφες πλάκες, που απεικονίζουν σκηνές από τα Πάθη του Ιησού, είχαν τοποθετηθεί το 1935 από τις ιταλικές αρχές σε λίθινα προσκυνητάρια, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης του βόρειου πλατώματος του αρχαιολογικού χώρου. Πρόκειται για έργο του Ιταλού γλύπτη Antonio Maraini, ο οποίος είχε φιλοτεχνήσει ανάλογα έργα και για τον καθεδρικό ναό του Αγίου Ιωάννη στη Ρόδο (σημερινός Ευαγγελισμός).
Για σχεδόν ενενήντα χρόνια, οι πλάκες αποτέλεσαν τοπόσημο της Φιλερήμου και σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία αλλά και για χιλιάδες επισκέπτες, ιδιαίτερα καθολικούς προσκυνητές. Ωστόσο, όπως έχει αποφασιστεί, τα αυθεντικά έργα δεν θα επιστρέψουν στις αρχικές τους θέσεις· στη θέση τους θα τοποθετηθούν πιστά αντίγραφα, για λόγους προστασίας και διαφύλαξης.
Σκοπός του προγράμματος είναι η κατασκευή δεκατεσσάρων εκμαγείων και η επανατοποθέτησή τους στα αρχικά προσκυνητάρια, συμβάλλοντας στην αισθητική και λειτουργική αποκατάσταση ενός μνημειακού χώρου με ιδιαίτερη ιστορική και θρησκευτική σημασία.
Φορέας υλοποίησης του έργου ορίζεται το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 35.888 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) και χρηματοδοτείται από το Τεχνικό Πρόγραμμα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.
