Με νέα δημοσιεύματα, εκδόσεις και διεθνείς παρεμβάσεις, η Τουρκία επανέρχεται συστηματικά στο αφήγημα περί «διωκόμενων Τούρκων» στη Ρόδο και την Κω, επιχειρώντας να εμφανίσει ως μειονότητα πληθυσμούς που, βάσει των ισχυουσών διεθνών συνθηκών, δεν αναγνωρίζονται ως τέτοιοι. Πρόκειται για μια ρητορική που αγνοεί ή αποσιωπά σκόπιμα το νομικό πλαίσιο που διέπει τα Δωδεκάνησα και τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία δεν τα περιλαμβάνει, καθώς την περίοδο της υπογραφής τους τελούσαν υπό ιταλική κυριαρχία.
Στο επίκεντρο της τουρκικής επιχειρηματολογίας βρίσκεται ένας μουσουλμανικός πληθυσμός περίπου 6.000 ατόμων που ζει κυρίως στη Ρόδο και στην Κω. Τουρκικά ακαδημαϊκά και πολιτικά κείμενα παρουσιάζουν την ελληνική πολιτεία ως καταπιεστική, καταγγέλλοντας άρνηση «τουρκικής ταυτότητας», περιορισμούς στη γλωσσική εκπαίδευση, κενό στο Μουφτείο από τη δεκαετία του 1970 και απώλεια ιθαγένειας στο παρελθόν, κυρίως μέσω του άρθρου 19 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας.
Αγνοούν τη Συνθήκη των Παρισίων
Ωστόσο, η παρουσίαση αυτή παραλείπει κρίσιμα ιστορικά και νομικά δεδομένα. Τα Δωδεκάνησα ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα μόλις το 1947, με τη Συνθήκη των Παρισίων, μετά από δεκαετίες ιταλικής και γερμανικής κατοχής.
Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται διεθνής νομική βάση για αναγνώριση «τουρκικής μειονότητας», σε αντίθεση με όσα ισχύουν για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, η οποία ρητά προβλέπεται από τη Λωζάνη.
Παρά ταύτα, τουρκικά κείμενα περιγράφουν μια εικόνα «σιωπηλής εξαφάνισης», αποδίδοντας τη μείωση του μουσουλμανικού πληθυσμού (από περίπου 15.000 στις αρχές του 20ού αιώνα) σε συστηματικές πολιτικές αφομοίωσης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μετανάστευση προς την Τουρκία μετά τη δεκαετία του 1950 και στις εντάσεις που ακολούθησαν το Κυπριακό, παρουσιάζοντας τα γεγονότα αποκομμένα από το ευρύτερο ιστορικό και γεωπολιτικό πλαίσιο της εποχής.
Το αφήγημα ενισχύεται μέσα από ακαδημαϊκές εκδόσεις και διεθνή συμπόσια, όπως εκείνο που πραγματοποιήθηκε το 2014 στη Σμύρνη, με στόχο όπως δηλώνεται, την «ευαισθητοποίηση της διεθνούς κοινής γνώμης». Στα ίδια κείμενα, η Ελλάδα εμφανίζεται ως χώρα που, παρά τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παραβιάζει θεμελιώδεις αξίες όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου.
Ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνει και η ιδεολογική διάσταση της τουρκικής προσέγγισης, η οποία συνδέει τη σύγχρονη ελληνική πολιτική με τον φιλελληνισμό και τον οριενταλισμό της Δύσης, επιχειρώντας να ερμηνεύσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις μέσα από ένα ιστορικό σχήμα «Δύσης-Ανατολής».
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα παρουσιάζεται ως φορέας μιας διαχρονικής προκατάληψης έναντι των Τούρκων, αφήγημα που αναπαράγεται τόσο σε ακαδημαϊκό λόγο όσο και σε πολιτιστικά προϊόντα.
Παρά τη σκληρή αυτή ρητορική, στα ίδια τα κείμενα αναγνωρίζεται ότι η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων αποτελεί προϋπόθεση για την αποκλιμάκωση της έντασης και τη συνύπαρξη στα νησιά.
Η επίκληση, ωστόσο, της «μειονοτικής καταπίεσης» στη Ρόδο και την Κω εξακολουθεί να λειτουργεί ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής, ενταγμένο σε μια ευρύτερη στρατηγική αμφισβήτησης νομικών και ιστορικών δεδομένων στο Αιγαίο.
