Κεραμικά αγγεία τεκμηριώνονται, ταυτίζονται και συντηρούνται και στις δύο χώρες
Ελλάδα και Ιταλία ενώνουν τις δυνάμεις τους για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ελληνοϊταλική ομάδα επιστημόνων τεκμηριώνει, ταυτίζει και συντηρεί, και στις δύο χώρες, σημαντικά σύνολα κεραμικής, αττικών, κυρίως εργαστηρίων, που προέρχονται από παράνομες ανασκαφές.
Αντικείμενο της ελληνο-ιταλικής συνεργασίας είναι η αποκατάσταση των διασπασμένων αγγείων, με απώτερο σκοπό την απόδοση στις δύο χώρες ισόποσου αριθμού αποκατεστημένων, πλέον, αρχαιολογικών ευρημάτων, συμβάλλοντας έτσι στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, πιστά υπηρετώντας τη Σύμβαση της UNESCO του 1970 για την παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών. Οι εργασίες υλοποιούνται υπό τον συντονισμό και την επιστημονική επιμέλεια αρχαιολόγων και συντηρητών του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, του Ιταλικού Υπουργείου Πολιτισμού και του Πανεπιστημίου της Βasilicata. Στο πλαίσιο αυτό το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης παρέχει ουσιαστική συμβολή στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία της ομάδας αυτής είναι ο καρπός των διμερών επαφών της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη με τον Ιταλό ομόλογό της Alessandro Giuli, τον Ιούνιο του 2025, στην Αθήνα. Σημαντικό ορόσημο ήταν η υπογραφή του Μνημονίου Συνεννόησης για την, από κοινού, διαχείριση αρχαιοτήτων που βρίσκονταν στην κατοχή των εκκαθαριστών της Robin Symes Ltd.
Το Μνημόνιο υπεγράφη από τη Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Ολυμπία Βικάτου, και τον επικεφαλής του Τμήματος Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Ιταλικού Υπουργείου Πολιτισμού, Luigi La Rocca. Οι εργασίες ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο 2025, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και έκτοτε συνεχίζονται συστηματικά. Το εγχείρημα εξελίσσεται σε κλίμα αγαστής συνεννόησης και αμοιβαίας εμπιστοσύνης, ενώ τα πρώτα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά, επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα της από κοινού προσπάθειας και ενισχύοντας περαιτέρω τις πολιτιστικές σχέσεις Ελλάδας και Ιταλίας.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η συνεργασία Ελλάδας και Ιταλίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί έμπρακτη απόδειξη ότι η κοινή μας ιστορική ευθύνη μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική και αποτελεσματική δράση. Η συστηματική τεκμηρίωση, συντήρηση και αποκατάσταση αρχαιοτήτων που προέρχονται από παράνομες ανασκαφές δεν είναι μόνο επιστημονικό εγχείρημα υψηλού επιπέδου, αλλά και πράξη βαθιάς ηθικής και θεσμικής συνέπειας. Με αμοιβαία εμπιστοσύνη και σεβασμό, Ελλάδα και Ιταλία υπηρετούν τις αρχές της Σύμβασης της UNESCO του 1970, στέλνοντας σαφές μήνυμα κατά της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών και υπέρ της διεθνούς συνεργασίας για τη διαφύλαξη της κοινής μας πολιτιστικής κληρονομιάς».
Ο Ιταλός Υπουργός Πολιτισμού Alessandro Giuli επισήμανε: «Η καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών αποτελεί κοινή προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις μας, και η ανάκτηση κλεμμένων έργων τέχνης είναι μια επιτυχία για την οποία τα υπουργεία μας μπορούν να είναι υπερήφανα. Η Ιταλία και η Ελλάδα έχουν δεσμευτεί να ενισχύσουν τη συνεργασία τους μέσω διαφανούς συνεργασίας και ανταλλαγής εμπειρογνωμοσύνης, από την αποκατάσταση και την κατάρτιση έως την προστασία και τη διαχείριση αρχαιολογικών χώρων. Κοινός μας στόχος είναι επίσης η προώθηση μιας πιο βιώσιμης προσέγγισης στον πολιτιστικό τουρισμό, η ανάδειξη λιγότερο γνωστών αρχαιολογικών χώρων και η ανάπτυξη εναλλακτικών πολιτιστικών διαδρομών παράλληλα με τους κύριους προορισμούς».
