Πρόσφατα η Εurostat δημοσίευσε τα τελευταία επίσημα στοιχεία για τις τιμές κατοικίας και τα ενοίκια στις χώρες της Ευρώπης.
Σύμφωνα με αυτά, το γ’ τρίμηνο του 2025 τα οικιστικά ακίνητα ακρίβυναν κατά μέσο όρο 5,5% και τα ενοίκια κατά 3,5% στην ΕΕ των 27.
Σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του 2025, οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 1,6 % και τα ενοίκια κατά 0,9 %.
Το ενδιαφέρον όμως, όσο και ανησυχητικό είναι ότι η Ελλάδα λάμπει δια της απουσίας της από τους στατιστικούς πίνακες της Εurostat για τις τιμές κατοικίας.
Αντί άλλων στοιχείων υπάρχει ένας επεξηγηματικός αστερίσκος: «Τα δεδομένα τιμών κατοικιών που βασίζονται σε πραγματικές συναλλαγές δεν είναι διαθέσιμα. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, τα οποία βασίζονται σε εκτιμώμενες τιμές, χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση των ευρωπαϊκών συγκεντρωτικών μεγεθών».
Εκτός από τα κεντρικά διαγράμματα, η Ελλάδα απουσιάζει πλήρως από τη λίστα των χωρών και στους εσωτερικούς πίνακες της Εurostat.
H μωβ στήλη, με τις τιμές κατοικίας, απουσιάζει για την Ελλάδα – πηγή: Eurostat
Αmber Alert: Αξιόπιστες στατιστικές για τα ενοίκια, αγνοούνται
Σε ό,τι αφορά τις τιμές ενοικίων, το τελευταίο άρθρο της Eurostat δεν κάνει καμία άμεση αναφορά στην Ελλάδα. Πρέπει να ανατρέξει κανείς στους εσωτερικούς πίνακες, αλλά ούτε εκεί παρατίθενται πρόσφατα στοιχεία.
Τα τελευταία δεδομένα αφορούν τον Ιούνιο του 2024, με την Ελλάδα να εμφανίζει δείκτη τιμών ενοικίων 101,5, με βάση σύγκρισης 100 το 2015.
Δηλαδή, αν πιστέψουμε τη Eurostat, που αντλεί στοιχεία από την ΕΛΣΤΑΤ, τα ενοίκια κατοικίας στην Ελλάδα ακρίβυναν μόλις 1,5% σε σύγκριση με μια δεκαετία πριν. Οποιοσδήποτε νοικιάζει διαμέρισμα αυτό το διάστημα, γνωρίζει ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει ούτε κατά διάνοια.
Πόσο αυξήθηκαν πραγματικά τα ενοίκια στη δεκαετία
Αν θέλουμε να έχουμε ένα πιο ρεαλιστικό μέτρο σύγκρισης, οφείλουμε να ανατρέξουμε στους δείκτες τιμών SPI (Spitogatos Property Index) της μεγαλύτερης ιστοσελίδας real estate στην Ελλάδα.
Εκεί διαπιστώνουμε ότι η μέση ζητούμενη τιμή ενοικίασης έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 55% σε βάθος δεκαετίας – σε όλη την επικράτεια. Στην Αθήνα τα ενοίκια σημειώνουν αύξηση πάνω από 75%. Στα δυτικά προάστια οι αυξήσεις ενοικίων αγγίζουν το 85% και στον Πειραιά ξεπερνάνε το 90%.
Πρόκειται για χαοτική διαφορά σε σύγκριση με το 1,5% που δείχνει η Εurostat –δείκτης που αφορά τον μέσο όρο των τιμών ενοικίασης και όχι τα ζητούμενα ενοίκια.
Τριπλάσιες της ΕΕ οι ετήσιες αυξήσεις ενοικίων στην Ελλάδα
Αν θέλουμε να συγκρίνουμε τα ποσοστιαία στοιχεία που παραθέτει η Εurostat για τα ενοίκια στην ΕΕ, με τα αντίστοιχα για την Ελλάδα, πρέπει να συμβουλευθούμε τους πίνακες με τους Δείκτες Τιμών Καταναλωτή. Εκεί βλέπουμε ότι κατά μέσο όρο τα ενοίκια στην Ελλάδα το γ΄ τρίμηνο του 2025 αυξήθηκαν κατά 10,3% – δηλαδή με ρυθμό τρεις φορές υψηλότερο από ότι στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Τα συγκεκριμένα στοιχεία είναι πιο κοντά στους πίνακες του Δείκτη Τιμών SPI, που δείχνουν ετήσια αύξηση 6% σε όλη την επικράτεια, στις ζητούμενες τιμές ενοικίασης κατοικίας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία για το δ΄ τρίμηνο του 2025, οι ετήσιες αυξήσεις στα ενοίκια αγγίζουν το 5,8% στο κέντρο της Αθήνας.
Ρεκόρ αυξήσεων στα ενοίκια σημειώνεται στη Θεσσαλονίκη, με άνοδο κατά 8,3% στο κέντρο της συμπρωτεύουσας και 9,6% στο υπόλοιπο του Νομού.
Ένας μισθός για ένα τριάρι
Η ακρίβεια στα ενοίκια γίνεται πιο αισθητή αν τη δούμε με βάση τη μέση ζητούμενη τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο.
Για παράδειγμα, για να νοικιάσει κάποιος σήμερα σπίτι στην Αθήνα, που να χωράει μια οικογένεια με παιδί – περίπου 80 τ.μ. – πρέπει να πληρώσει κατά μέσο όρο 923 ευρώ το μήνα (11,54 ευρώ/τμ).
Αν δεχθούμε ότι ο μέσος μικτός μισθός πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα είναι 1.369 ευρώ (1.076 καθαρά), αυτό σημαίνει ότι σε μια οικογένεια που δουλεύουν και οι δύο γονείς, ο μισθός του ενός θα πηγαίνει για το νοίκι. Ό,τι περισσεύει θα καλύπτει μετά βίας τα κοινόχρηστα.
Τι ισχύει στην υπόλοιπη Ευρώπη
Σύμφωνα με τη Εurostat, oι τιμές των κατοικιών και τα ενοίκια στην ΕΕ ακολούθησαν παρόμοια πορεία μεταξύ του 2010 και του δεύτερου τριμήνου του 2011, αλλά έκτοτε εξελίχθηκαν διαφορετικά. Ενώ τα ενοίκια αυξήθηκαν σταθερά, οι τιμές των κατοικιών ακολούθησαν μια πιο μεταβλητή πορεία, συνδυάζοντας περιόδους μείωσης, στασιμότητας και ταχείας αύξησης. Κατά την τελευταία δεκαετία, μεταξύ του 2015 και του τρίτου τριμήνου του 2025, οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 63,6 % και τα ενοίκια κατά 21,1 %.
Όσον αφορά τα εθνικά δεδομένα, όταν συγκρίνουμε το τρίτο τρίμηνο του 2025 με το 2015, οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν περισσότερο από τα ενοίκια σε 25 από τις χώρες της ΕΕ για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι τιμές των κατοικιών υπερτριπλασιάστηκαν στην Ουγγαρία (+275 %) και υπερδιπλασιάστηκαν σε 11 χώρες, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να παρατηρούνται στην Πορτογαλία (+169 %), τη Λιθουανία (+162 %) και τη Βουλγαρία (+156 %). Η Φινλανδία ήταν η μόνη χώρα όπου οι τιμές των κατοικιών μειώθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου (-2 %).
Κατά την ίδια περίοδο, τα ενοίκια αυξήθηκαν και στις 27 χώρες της ΕΕ, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στην Ουγγαρία (+107 %), ακολουθούμενη από τη Λιθουανία (+85 %), τη Σλοβενία (+76 %), την Πολωνία (+75 %) και την Ιρλανδία (+74 %).
Πού οφείλεται το στατιστικό αλαλούμ
Μία από τις αιτίες που είναι τόσο δύσκολο να βρούμε αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία για τα ενοίκια στην Ελλάδα – με βάση τις επίσημες πηγές – είναι η τεράστια έκταση των υποδηλωμένων ενοικίων.
Όπως έχει παραδεχθεί και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, το μέσο δηλωμένο ενοίκιο κατοικίας στην Ελλάδα είναι μόλις 255 ευρώ, ποσό που σε καμία περίπτωση δεν αντιστοιχεί στις πραγματικές τιμές ενοικίασης.
Το μέτρο επιστροφής ενοικίου, καθώς και η υποχρεωτική καταβολή του ενοικίου μέσω τράπεζας, στοχεύουν κυρίως στο να φανερωθούν τα «αδήλωτα» ενοίκια. Το αν και σε τι βαθμό θα επιτευχθεί ο στόχος της κυβέρνησης – ώστε να αυξηθούν τα φορολογικά έσοδα, μένει να κριθεί. Πάντως ακόμα και αν υπάρξει έστω και μερική σύγκλιση μεταξύ πραγματικής και δηλωμένης τιμής, είναι αμφίβολο αν θα ωφεληθούν ουσιαστικά οι ενοικιαστές.
Όταν τα δύο στα τρία νοικοκυριά που νοικιάζουν σπίτι ξοδεύουν πάνω από 40% του διαθέσιμου οικογενειακού εισοδήματος για στέγαση, απαιτούνται πολύ πιο γενναία μέτρα για να σταματήσει το κόστος κατοικίας να είναι θηλιά στο λαιμό.
