Ο δήμος Σύμης σε συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών «Παιδεία» (ΗΠΑ), που εδρεύει στον ακαδημαϊκό χώρο του University of Connecticut, διοργανώνει το Σάββατο 17 και την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026 το διεθνές επιστημονικό συνέδριο με τίτλο «Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, Ίππαρχος ο Ρόδιος και οι Συμιακοί Ήρωες του Βυθού», αφιερωμένο στη μνήμη και την τιμή των Συμιακών δυτών των Αντικυθήρων και της ιστορικής τους συμβολής στην ανάσυρση ενός από τα σημαντικότερα τεχνολογικά επιτεύγματα της παγκόσμιας ιστορίας, και τελεί υπό την αιγίδα της υπουργού Πολιτισμού κας Λίνας Μενδώνη και του υπουργείου Πολιτισμού Ελλάδος.
Η διοργάνωση πραγματοποιείται με την υποστήριξη της περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, ελληνικών και διεθνών πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων, επιστημονικών ενώσεων, πολιτιστικών φορέων και οργανώσεων της ελληνικής διασποράς.
Οι εργασίες του συνεδρίου θα διεξαχθούν δια ζώσης στη Σύμη και παράλληλα διαδικτυακά, επιτρέποντας υβριδική συμμετοχή. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται εισηγήσεις διακεκριμένων πανεπιστημιακών, ερευνητών, αρχαιολόγων, ιστορικών της επιστήμης, μηχανικών και φυσικών από την Ελλάδα, την Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Μεξικό.
Κεντρικοί θεματικοί άξονες του συνεδρίου είναι:
- ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων,
- η ελληνιστική αστρονομία και το έργο του Ιππάρχου του Ροδίου,
- η αρχαία ελληνική τεχνολογία,
- και η σύγχρονη εκπαιδευτική και ψηφιακή αξιοποίηση της αρχαίας γνώσης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμμετοχή μαθητών, φοιτητών και εκπαιδευτικών, μέσα από παράλληλες εκθέσεις, εργαστήρια και πολιτιστικές δράσεις, αναδεικνύοντας τη Σύμη ως τόπο μνήμης, επιστήμης και ζωντανής παιδείας.
Ξεχωριστή παρουσία στο συνέδριο έχει η συμμετοχή του Πανεπιστημίου Σονόρας (Μεξικό) και της εταιρείας Relojes Olvera III Generación, οι οποίοι, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αθηνών, δημιούργησαν λειτουργικό αστρονομικό ρολόι–πλανητάριο βασισμένο στον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, το οποίο θα παρουσιαστεί στο κοινό ως σύγχρονο εκπαιδευτικό εργαλείο.
Στη λήξη του συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί η τελετή αποκαλυπτηρίων του μπρούτζινου αγάλματος του ηρωικού Δύτη–Καπετάνιου Δημητρίου Κοντού, ως κορυφαία πράξη ιστορικής μνήμης και συλλογικής τιμής προς τους Συμιακούς δύτες. Το μνημείο συμβολίζει το διαχρονικό πνεύμα της ναυτοσύνης, της τόλμης και της αυτοθυσίας των ανθρώπων που, με περιορισμένα τεχνικά μέσα και με βαρύ προσωπικό τίμημα, ανέσυραν από τα βάθη της θάλασσας έναν ανεκτίμητο θησαυρό της παγκόσμιας επιστήμης και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το συνέδριο φιλοδοξεί να αποτελέσει διεθνές σημείο αναφοράς για τη μελέτη του Μηχανισμού των Αντικυθήρων και της ελληνιστικής επιστήμης, τιμώντας ταυτόχρονα εκείνους που με θάρρος και αυταπάρνηση συνέβαλαν καθοριστικά στη διάσωση και ανάδειξη της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Χορηγοί και υποστηρικτές του συνεδρίου είναι ο δήμος Σύμης, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, η περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών «Παιδεία» (ΗΠΑ), το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), σύλλογοι της ομογένειας και τοπικοί πολιτιστικοί φορείς.
Χορηγοί επικοινωνίας: οι Φρυκτωρίες, Τηλεοπτικός και Διαδικτυακός Σταθμός και η Ένωση Δημοσιογράφων Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου (Ε.ΔΗ.Π.Η.Τ.).
