Πώς ανατρέπεται η «κουλτούρα» πληρωμής για τα ενοίκια στην Ελλάδα – Ποιες οι κυρώσεις για όσους δε συμμορφωθούν
Αλλάζουν όλα στα ενοίκια από την 1η Απριλίου 2026. Ουσιαστικά, ανατρέπεται η «κουλτούρα» πληρωμής των ενοικίων στην Ελλάδα, καθώς η πληρωμή εκτός τραπεζικού συστήματος παύει να αναγνωρίζεται φορολογικά και όλες οι μισθώσεις, τόσο κατοικιών όσο και επαγγελματικών χώρων, θα πρέπει να συνοδεύονται από «ρήτρα τραπεζικής πληρωμής». Η συγκεκριμένη μεταβολή θεσπίστηκε με το άρθρο 210 του νόμου 5222/2025 και επεκτείνει υποχρεωτικά την ηλεκτρονική πληρωμή και στα ενοίκια κατοικιών, όπου μέχρι σήμερα κυριαρχούσε η πληρωμή σε μετρητά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αποκλειστική χρήση τραπεζικού λογαριασμού επιτρέπει στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων να διασταυρώνει αυτόματα τα δηλωμένα μισθώματα με τις τραπεζικές κινήσεις, περιορίζοντας το περιθώριο για αδήλωτα ποσά και συμφωνίες πληρωμής «χέρι με χέρι».
Η καταβολή ενοικίου
Όπως διευκρινίζει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), κάθε νέα ή ανανεωμένη μίσθωση θα πρέπει να προβλέπει ρητά ότι το ενοίκιο καταβάλλεται αποκλειστικά μέσω τραπεζικής κατάθεσης ή μεταφοράς στον λογαριασμό του εκμισθωτή, εντός των πρώτων ημερών κάθε μήνα.
Η εξόφληση του μισθώματος θα αποδεικνύεται μόνο με τραπεζικό παραστατικό, ενώ οποιαδήποτε άρνηση ή καθυστέρηση στην ηλεκτρονική πληρωμή θα λογίζεται ως μη καταβολή ενοικίου, παρέχοντας στον ιδιοκτήτη τη δυνατότητα να προβεί στις προβλεπόμενες νομικές ενέργειες.
Τι πρέπει να προσεχθεί στο IBAN
Εξόχως σημαντικό σημείο της νέας διαδικασίας είναι ότι ο τραπεζικός λογαριασμός πρέπει:
-να είναι στο όνομα του ιδιοκτήτη
-να έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας
Δεν θα αναγνωρίζεται πλέον πληρωμή σε λογαριασμό τρίτου (συγγενή, πληρεξούσιου, δικηγόρου ή εταιρείας διαχείρισης), καθώς δεν διασφαλίζεται η ταυτοποίηση του πραγματικού δικαιούχου. Σε κοινό λογαριασμό, συνιστάται ο ιδιοκτήτης να εμφανίζεται πρώτος στους συνδικαιούχους.
Από εκεί και πέρα, σε περιπτώσεις πολλών συνεκμισθωτών, κάθε ιδιοκτήτης θα δηλώνει το δικό του IBAN, ώστε να κατατίθεται το αναλογούν ποσό.
Τι χάνουν ιδιοκτήτες και ενοικιαστές
Η μη τήρηση της ηλεκτρονικής πληρωμής συνεπάγεται σοβαρές οικονομικές απώλειες:
-Οι ιδιοκτήτες χάνουν την έκπτωση 5% στο εισόδημα από ενοίκια
Οι ενοικιαστές αποκλείονται από:
-το στεγαστικό επίδομα
-το νέο ετήσιο βοήθημα ενοικίου έως 800 ευρώ
Η ηλεκτρονική πληρωμή καθίσταται πλέον προϋπόθεση για κάθε φορολογική έκπτωση ή κρατική ενίσχυση που σχετίζεται με τη στέγη.
Τι ισχύει για τις επιχειρήσεις
Για τις επιχειρήσεις το μέτρο δεν είναι νέο, αλλά η εφαρμογή του ενισχύεται. Από το 2026 όσες καταβάλλουν επαγγελματικό ενοίκιο χωρίς τραπεζική πληρωμή δεν θα μπορούν να το εμφανίζουν να εκπίπτει ως δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδά τους.
Για παράδειγμα, επιχείρηση που πληρώνει 700 ευρώ ενοίκιο μηνιαίως, αν δεν το κάνει μέσω τράπεζας, χάνει 8.400 ευρώ εκπιπτόμενων εξόδων από τα ακαθάριστα έσοδά της και αυτομάτως αυξάνει τη φορολογική της επιβάρυνση.
Ακατάσχετο
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στο ζήτημα του ακατάσχετου, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ. Το όριο των 1.250 ευρώ που ισχύει για μισθούς και συντάξεις δεν καλύπτει τα ποσά από μισθώματα, τα οποία παραμένουν τυπικά κατασχέσιμα σε περίπτωση οφειλών προς το Δημόσιο. Αυτό σημαίνει ότι, πρακτικά, τα ενοίκια που εισπράττει ο ιδιοκτήτης μέσω τράπεζας μπορούν να δεσμευθούν από την ΑΑΔΕ πριν προλάβει να τα αναλάβει, εάν υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Παρά τις ενστάσεις και τις πρακτικές δυσκολίες, η κατεύθυνση είναι σαφής: από το 2026 και μετά η αγορά μισθώσεων περνάει οριστικά στην πλήρη ψηφιοποίηση. Όσοι ιδιοκτήτες και ενοικιαστές κινηθούν εγκαίρως –επικαιροποιώντας μισθωτήρια, δηλώνοντας IBAN στην ΑΑΔΕ, ρυθμίζοντας πάγιες εντολές πληρωμής και τηρώντας με συνέπεια τις τραπεζικές καταθέσεις– θα διασφαλίσουν όχι μόνο τα δικαιώματα και τις φορολογικές ελαφρύνσεις τους, αλλά και μια πιο καθαρή, διαφανή και λιγότερο συγκρουσιακή σχέση μίσθωσης για τα επόμενα χρόνια.
