Η δυσκολία των μαθημάτων και οι ανεκπλήρωτες προσδοκίες είναι συχνά βασικοί παράγοντες στην ΕΕ, αλλά και τα προβλήματα ψυχικής υγείας μπορεί να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο.
Μια νέα έκθεση σε επίπεδο ΕΕ δείχνει ότι οι λανθασμένες αρχικές επιλογές είναι ο κύριος λόγος για την εγκατάλειψη της εκπαίδευσης.
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία (43 %) των παραιτήσεων συμβαίνει όταν οι μαθητές συνειδητοποιούν ότι τα μαθήματα ή η σχολή που επέλεξαν είναι πολύ δύσκολα ή δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους, ποσοστό που αυξάνεται στο 50 % στις μεταδευτεροβάθμιες σπουδές.
Συνολικά, το 14% των πολιτών της ΕΕ ηλικίας 15 έως 34 ετών έχουν εγκαταλείψει το σχολείο, το πανεπιστήμιο ή την κατάρτιση τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους.
Τα ποσοστά εγκατάλειψης ποικίλλουν σημαντικά σε ολόκληρη την Ένωση, σύμφωνα με το euronews.
Η Ολλανδία βρίσκεται στην κορυφή της κατάταξης, με περίπου έναν στους τρεις (32%) μαθητές να έχουν εγκαταλείψει πρόωρα την εκπαίδευση. Ακολουθεί η Δανία με 27%, ενώ το Λουξεμβούργο βρίσκεται στην τρίτη θέση με 25%.
Χαμηλή εγκατάλειψη, υψηλός αποκλεισμός: Όταν τα χρήματα αναγκάζουν τους μαθητές να εγκαταλείψουν
Είναι ενδιαφέρον ότι τα οικονομικά σπάνια αναφέρονται ως ο κύριος λόγος εγκατάλειψης.
Λιγότεροι από ένας στους δέκα δηλώνουν ότι εγκατέλειψαν την εκπαίδευση επειδή δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να συνεχίσουν.
Ωστόσο, πίσω από αυτά τα στοιχεία, υπάρχει ένα εντυπωσιακό παράδοξο: αρκετές χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά εγκατάλειψης αναφέρουν επίσης τα υψηλότερα ποσοστά μαθητών που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν λόγω οικονομικών περιορισμών.
Στη Ρουμανία — η οποία έχει το χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ — το 22% όσων εγκατέλειψαν δηλώνουν ότι το έκαναν επειδή δεν είχαν αρκετά χρήματα για να συνεχίσουν.
Η Ρουμανία είναι επίσης η δεύτερη χώρα της ΕΕ με το χαμηλότερο ποσοστό ΑΕΠ που δαπανάται για την εκπαίδευση.
Η γειτονική Βουλγαρία παρουσιάζει παρόμοιο μοτίβο: ενώ συνολικά μόνο το 3,5% των μαθητών εγκαταλείπουν το σχολείο, το 30% από αυτούς αναφέρουν οικονομικά προβλήματα, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.
Τα στοιχεία της Κύπρου δείχνουν την ίδια εικόνα. Αν και έχει το τέταρτο χαμηλότερο ποσοστό εγκατάλειψης σε ολόκληρη την ΕΕ, κατατάσσεται τρίτη στο ποσοστό των μαθητών που εγκαταλείπουν την εκπαίδευση για οικονομικούς λόγους.
Πολλοί εγκατέλειψαν επίσης για προσωπικούς λόγους (18,5%) ή επειδή ήθελαν να εργαστούν (14%), ενώ το 8% αναγκάστηκε να εγκαταλείψει λόγω ασθένειας ή αναπηρίας.
Το παράδοξο της Ελλάδας
Σε αντίθεση με τις άλλες χώρες που βρίσκονται χαμηλά στη λίστα της εγκατάλειψης της εκπαίδευσης, η Ελλάδα — η οποία καταλαμβάνει τη δεύτερη χαμηλότερη θέση στην ΕΕ — παρουσιάζει διαφορετικό προφίλ ως προς τα αίτια της αποχώρησης. Παρότι τα συνολικά ποσοστά εγκατάλειψης είναι εξαιρετικά περιορισμένα, οι οικονομικοί λόγοι φαίνεται να έχουν μικρότερη βαρύτητα σε σύγκριση με χώρες όπως η Ρουμανία ή η Βουλγαρία.
Συγκεκριμένα, μόλις το 5,3% όσων εγκατέλειψαν σπουδές ή κατάρτιση στην Ελλάδα δηλώνουν ότι ο κύριος λόγος ήταν η οικονομική αδυναμία. Αντίθετα, οι συχνότεροι λόγοι εγκατάλειψης — όπως και στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης — σχετίζονται με το γεγονός ότι το πρόγραμμα σπουδών δεν ανταποκρινόταν στις προσδοκίες ή κρίθηκε υπερβολικά απαιτητικό (42,6%), με προσωπικούς ή οικογενειακούς λόγους (περίπου 18,5%) και με την επιθυμία ένταξης στην αγορά εργασίας (περίπου 13,8%).
Σιωπηλός δολοφόνος: ο αντίκτυπος της ψυχικής υγείας στη διατήρηση των μαθητών
Αν και η ψυχική υγεία δεν λαμβάνεται ειδικά υπόψη από την Eurostat, μπορεί να είναι ο λόγος πίσω από ορισμένα από τα στοιχεία.
Μια βρετανική μελέτη διαπίστωσε ότι η ψυχολογική πίεση ήταν η αιτία του 29% των περιπτώσεων εγκατάλειψης των σπουδών το 2024, ο μακράν πιο συχνά αναφερόμενος λόγος.
«Γνωρίζουμε ότι πρόσφατα έχει σημειωθεί σαφής αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας, της μοναξιάς και της αίσθησης έλλειψης ανήκειν», ανέφερε το Ινστιτούτο Πολιτικής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην έκθεσή του.
Συγκεκριμένα, ο οργανισμός ανέφερε ότι η ψυχική υγεία των φοιτητών μετά την πανδημία «επηρεάζει σημαντικά τα επίπεδα ανθεκτικότητας και τις στρατηγικές αντιμετώπισης σε προσωπικούς, επαγγελματικούς, ακαδημαϊκούς και κοινωνικούς τομείς της καθημερινής ζωής, επηρεάζοντας έτσι τη διατήρηση των φοιτητών στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης».
